Chương 32: Tôi chưa từng xem cậu là kẻ vô dụng
Vốn tưởng Úc Sĩ Văn chỉ tiện thể ghé qua nhìn một chút, nói vài câu rồi đi, ai ngờ anh lại cầm theo bút và sổ công tác, kéo ghế ngồi xuống.
Chẳng lẽ định ngồi giám sát thật sao? Lãnh đạo không còn việc gì khác à?
Phòng họp nhỏ vốn đã chật, nay thêm Úc Sĩ Văn, không gian càng trở nên bức bối, trống trải đến mức Ứng Hàn Chi và Lục Nhất Minh gần như không có chỗ mà ẩn mình.
Dường như cảm nhận được ánh nhìn nóng rát đang dõi theo, Ứng Hàn Chi không còn giữ được sự thoải mái như trước, nhưng vẫn dốc hết tinh thần rà soát từng chỗ thiếu sót, chỉnh sửa từng câu từng chữ. Lục Nhất Minh thì bị ép đến mức không còn cách nào khác, miễn cưỡng bật máy, cắn răng nghiêm túc bắt tay vào gia công bản tài liệu tạm bợ của mình.
Trên chiếc bàn họp dài, Úc Sĩ Văn ngồi ở một đầu, ung dung xử lý công việc trên điện thoại, thỉnh thoảng lại ghi chép vài dòng. Hai người còn lại thì cúi đầu cặm cụi làm việc ở đầu bên kia. Cảnh tượng ấy chẳng khác nào hồi còn đi học, khi giáo viên chủ nhiệm ngồi trông hai học sinh bị giữ lại làm bài.
Trong cả căn phòng chỉ còn tiếng gõ bàn phím lách tách và tiếng bút sột soạt. Thời gian trôi đi từng chút một, chẳng ai hay ngoài trời đã tối từ lúc nào.
“Xong chưa?” Úc Sĩ Văn liếc nhìn đồng hồ, thấy cũng đã đến lúc có thể xem qua kết quả vòng đầu.
“Tôi vẫn chưa xong.” Lục Nhất Minh ló đầu khỏi màn hình máy tính, lịch sự nhường bước, “Ưu tiên phái nữ.”
Úc Sĩ Văn nhìn sang Ứng Hàn Chi, ra hiệu cho cô bắt đầu.
Dù có chút bất ngờ, nhưng cô biết sớm muộn cũng phải đến lúc này, nên dứt khoát đứng dậy, bật trình chiếu trên màn hình, bắt đầu phần báo cáo của mình. PPT sử dụng tông màu đỏ – trắng cổ điển, bố cục, font chữ và hình ảnh đều đúng chuẩn, không có gì quá nổi bật nhưng rất chỉn chu.
Giọng nói rõ ràng, tốc độ vừa phải, câu chữ trôi chảy không vấp. Chỉ là vì căng thẳng nên ánh mắt đôi lúc còn lảng tránh, chưa thật sự vững vàng.
Về nội dung, phần trọng tâm và chi tiết được phân bổ hợp lý, việc phân tích vấn đề cũng khá sâu sắc. Trên nền tảng các quy định và hướng dẫn bảo hộ lãnh sự hiện có, cô bổ sung thêm nhiều đề xuất mang tính cá nhân hóa và chú trọng thực thi cụ thể.
Mười lăm phút, kết thúc đúng giờ, kiểm soát thời gian rất tốt.
Ứng Hàn Chi cảm thấy phần thể hiện của mình không tệ. Dù thế nào thì phiên bản này cũng tốt hơn bản đầu tiên cô từng gửi cho anh rất nhiều, đó là kết quả của việc tra cứu bao nhiêu tài liệu và công sức cô dồn vào. Cô khẽ mím môi, nén lại một hơi, chờ đợi lời nhận xét của Úc Sĩ Văn.
“Lục Nhất Minh, cậu thấy thế nào?” Úc Sĩ Văn để Lục Nhất Minh phát biểu trước.
Lục Nhất Minh vỗ tay, giơ ngón cái: “Tôi thấy rất tốt, phương diện nào cũng ổn.”
“Nếu bắt buộc phải nêu khuyết điểm và góp ý thì sao?” Úc Sĩ Văn hỏi tiếp.
“Ờm… nếu nhất định phải nói…” Lục Nhất Minh suy nghĩ một chút, “Thì là khí thế của đồng chí Tiểu Ứng còn chưa đủ mạnh.”
Nói rồi, anh ta đứng dậy, đi đến bên cạnh Ứng Hàn Chi: “Lưng phải thẳng hơn một chút, cằm hơi nâng lên, ánh mắt phải vững. Cô phải coi mình là Bộ trưởng Ứng, bên dưới đều là cấp dưới của mình, là kiểu núi Thái Sơn có sụp trước mặt cũng không đổi sắc ấy, phải thế mới được.”
“Còn nữa, đôi giày thể thao này… bình thường đi làm thì không sao, nhưng hôm báo cáo quan trọng, vẫn nên mặc vest, đi giày cao gót hoặc giày da. Nói thẳng ra thì con gái các cô phải có một bộ trang phục đủ ra dáng. Đây không phải là đánh giá qua vẻ ngoài, mà là lễ nghi ngoại giao, cô nên học thêm. Nói thật, mấy nữ lãnh đạo trong bộ lúc riêng tư cũng ăn mặc thoải mái, nhưng khi xuất hiện trước công chúng thì tuyệt đối trang nhã và đúng mực, vừa thanh lịch vừa sang trọng.”
Ứng Hàn Chi gật đầu, khiêm tốn tiếp thu. Chỉ là nghĩ lại tủ đồ cằn cỗi của mình, những bộ đồ công sở trước đây màu sắc không quá chói thì chất liệu cũng mỏng nhẹ kém sang, cô thực sự không tìm ra nổi một bộ thu đông nào vừa kín đáo, vừa vừa vặn mà lại không toát lên vẻ rẻ tiền. Những bộ đó mặc ở công ty tư nhân thì còn chống cháy được, phần nhiều cũng nhờ cô dựa vào gương mặt mà gánh trang phục.
“Khóa học về lễ nghi, nếu có thời gian thì nên học thêm. Trong bộ cũng có khá nhiều tài nguyên điện tử về mảng này.” Úc Sĩ Văn gật đầu, tán thành góp ý của Lục Nhất Minh.
“Vâng.” Lòng bàn tay của Ứng Hàn Chi không biết từ lúc nào đã ướt mồ hôi, bởi vì phần nhận xét tiếp theo mới là điều cô thật sự lo lắng.
“Để tôi nói một chút về quan điểm của mình.” Úc Sĩ Văn đặt bút xuống, dựa lưng vào ghế, đôi mắt đen nhìn thẳng vào cô, giọng nói trầm ổn mà lạnh lùng, “Những điểm cô trình bày tuy đã tương đối chi tiết, nhưng xét tổng thể, báo cáo vẫn chưa đủ sắc bén và thực tế. Điều tôi cần không phải là tô vẽ cho êm đẹp, nói cho có, càng không phải là ca ngợi thành tích, kể lể chuyến công tác vất vả hay thành công đến đâu. Tôi muốn hai người thực sự đưa ra những khó khăn mà mọi người gặp phải khi làm việc ngoài thực địa, ví dụ như vướng mắc chỗ nào khi phối hợp liên phòng ban, nguyên nhân nào khiến hiệu suất không thể nâng cao… tất cả phải được đặt lên bàn mà nói rõ. Không nêu ra được vấn đề thì nói gì đến giải pháp?”
Ứng Hàn Chi mở to mắt, nhất thời không nắm bắt được ý của anh. Những bản báo cáo cô từng tiếp xúc từ trước đến nay đều dành phần lớn để nói về thành tích đã đạt được và định hướng tương lai, còn vấn đề tồn đọng và giải pháp thì chỉ lướt qua vài dòng. Trừ khi vấn đề đó thật sự có thể được giải quyết bằng chính phương án của bạn, nếu không thì thà không nhắc đến, nhắc rồi cũng vô ích, lại còn làm lãnh đạo và các phòng ban liên quan khó chịu.
Đó là đạo lý mà tất cả cấp trên trước đây đã nhồi nhét vào đầu cô. Cô từng nghĩ quy tắc ngầm của xã hội chính là như vậy, họ không hoan nghênh những người thích nói thật.
“Sắc bén và thực tế đến mức nào ạ?” Ứng Hàn Chi dè dặt hỏi.
“Không cần cân nhắc mức độ. Chỉ cần là điều cô muốn nói, dám nói, thì cứ nói.” Úc Sĩ Văn đáp, “Sẽ không ai can thiệp, cũng sẽ không có hậu quả gì.”
Lời anh nói tựa như một viên thuốc an thần, khiến Ứng Hàn Chi lần đầu tiên cảm thấy có thể tin tưởng.
“Về vấn đề phối hợp và liên lạc với các đại sứ quán tại địa phương, trên lý thuyết, mỗi đại sứ quán đều có nhân sự phụ trách công tác bảo hộ lãnh sự. Họ hiểu tình hình địa phương rõ hơn chúng ta rất nhiều. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ những đại sứ quán quy mô lớn, đặt tại khu vực kinh tế phát triển thì nhân lực đầy đủ, cơ sở vật chất và các kênh kết nối đều tương đối hoàn thiện, thông suốt. Với lực lượng vốn đã hùng hậu như vậy, họ hầu như không cần trung tâm chúng ta cử người ra hỗ trợ, trừ những nhiệm vụ bảo hộ lãnh sự mang tính trọng đại, khẩn cấp hoặc đặc biệt.
Ngược lại, những nơi thật sự cần chúng ta hỗ trợ thì phía đại sứ quán lại khá yếu. Mà chúng ta khi đến đó lại không quen người quen đất, rất khó triển khai công việc nhanh chóng. Vì vậy, ý của tôi là, đối với những khu vực này, liệu có thể xây dựng trước phương án dự phòng và tổ chức diễn tập ngay khi chưa xảy ra sự cố không? Đồng thời xác định rõ một đầu mối liên lạc khẩn cấp bên phía đại sứ quán. Như vậy, nếu tình huống thật sự phát sinh, người của chúng ta khi sang đó có thể nhanh chóng phối hợp, hình thành sức mạnh chung với phía họ.”
Ứng Hàn Chi dừng lại một chút rồi bổ sung: “Có sự đảm bảo từ quy chế và văn bản, thì dù cấp độ điều động chúng ta đi thực hiện nhiệm vụ bảo hộ lãnh sự là như thế nào cũng không cần phải làm phiền lãnh đạo đứng ra xử lý những vấn đề như giao tiếp không thông hay phân công chưa rõ ràng.”
“Ừm.” Úc Sĩ Văn gật đầu, “Tiếp đi.”
“Khoan đã, để tôi ngắt lời một chút.” Lục Nhất Minh cau mày, “Cái phần nêu vấn đề của cô… là đang kéo cả công việc của phòng ban khác vào đấy nhé. Như vậy chẳng khác nào kiếm chuyện với người ta, lại còn làm tăng thêm khối lượng công việc cho họ. Tôi thấy… không ổn lắm.”
Ứng Hàn Chi biết rõ, mỗi lần suy nghĩ về vấn đề, cô thường đặt trọng tâm vào việc làm sao để đạt được kết quả tốt nhất mà hay quên mất ranh giới giữa các phòng ban. Nhưng cô vẫn muốn nói ra, bởi vì chỉ có như vậy mới thúc đẩy mọi người cùng tiến bộ.
Phong cách làm việc này vốn không mấy được lòng người. Trước đây ở những công ty khác, cô cũng vì thế mà chịu không ít thiệt thòi, bị chơi xấu không ít lần.
“Không sao, việc giao tiếp liên phòng ban là trách nhiệm của tôi.” Úc Sĩ Văn khẳng định, ánh mắt thoáng qua một chút tán thưởng dành cho cô.
“Còn một điểm nữa là vấn đề kinh phí và công tác hậu kỳ.” Ứng Hàn Chi nói thẳng, không hề giấu giếm, “Có người không quan tâm đến phụ cấp nên không muốn nhận nhiệm vụ, nhưng cũng có người muốn tăng thêm thu nhập nên sẵn sàng đi công tác, ví dụ như tôi. Nếu phụ cấp có thể thống nhất hơn, thủ tục thanh toán và hoàn ứng có thể đơn giản và hiệu quả hơn, tôi tin rằng sẽ có nhiều người sẵn sàng tham gia những cơ hội rèn luyện như vậy.”
“Trong quá trình xử lý công việc, tôi hiểu rằng về nguyên tắc, chúng ta không thể dành cho chế độ đồng bào vượt hơn người dân bản địa, phải chú ý không vượt quyền hay vượt ranh giới. Nhưng… như trường hợp gia đình lần trước, liệu có thể có một khoản kinh phí nhất định để hỗ trợ họ không? Nếu ngân sách không cho phép, liệu chúng ta có thể thông qua quỹ từ thiện hoặc các hình thức khác để gây quỹ cho khoản này?”
Nhớ lại những người già mất con trong lần ấy, lòng cô vẫn không thể nào yên.
“Tôi và Lục Nhất Minh đều đã tự bỏ tiền túi, nhưng chúng tôi đều biết đó không phải là giải pháp lâu dài. Với người dân, họ không hiểu rõ bảo hộ lãnh sự là gì, họ chỉ biết chúng ta là người do Nhà nước cử đến giúp họ, giống như người đứng ra gánh vác cho họ vậy. Mà đã là người đứng ra gánh vác, theo tôi nghĩ, thì chuyện gì cũng phải lo, có tiền thì góp tiền, có người thì góp người.”
Lời nói là vậy, nhưng có những chuyện không đơn giản như trong suy nghĩ của Ứng Hàn Chi. Tuy nhiên, quả thật góc nhìn này trước đây không phải là trọng tâm Úc Sĩ Văn từng chú ý.
“Vấn đề này cũng rất hay. Đến lúc đó, có thể đưa ra thảo luận cùng mọi người tham dự, khuyến khích mọi người cùng góp ý, mạnh dạn phát biểu.” Úc Sĩ Văn nói, “Tôi sẽ cân nhắc kỹ.”
“Hiện tại tôi tạm thời chưa có thêm gì nữa.” Ứng Hàn Chi khẽ nói.
“Ừm, vậy cô chỉnh sửa lại một bản hoàn thiện hơn dựa trên những gì vừa trình bày.”
“Vâng, thưa chủ nhiệm.”
Ánh mắt của Úc Sĩ Văn chuyển sang Lục Nhất Minh: “Đến cậu.”
“Chủ nhiệm Úc… ngọc quý đã bày trước mặt rồi…” Lục Nhất Minh chỉ vào màn hình máy tính của mình, “Anh vẫn muốn tôi lên đó tự làm mình mất mặt à? Mà tôi mất mặt thì không sao, da mặt tôi dày, nhưng đến lúc đó mặt mũi của anh biết để đâu đây? Người ta lại bảo dưới tay chủ nhiệm Úc, Lục Nhất Minh là cái thứ vô dụng thế này, bla bla…”
“Tôi chưa bao giờ cho rằng cậu là kẻ vô dụng.” Úc Sĩ Văn thu lại nét mặt, nói một cách nghiêm túc và chân thành, “Nếu cậu có suy nghĩ như vậy, tôi nghĩ cậu cần thay đổi.”
“Tôi đồng ý.” Ứng Hàn Chi giơ tay hưởng ứng, “Tôi tin là nếu anh nghiêm túc, chắc chắn sẽ không tệ. Ít nhất là anh thi tuyển đàng hoàng vào đây, có biên chế chính thức, chẳng lẽ trí tuệ lại kém tôi sao?”
Lục Nhất Minh im lặng, không nói gì.
Anh có thể lập tức phản bác, chống trả trước những lời chê bai hay hạ thấp từ người khác. Nhưng trước những lời khen ngợi và động viên bất ngờ thế này, bởi vì đã quá lâu rồi chưa từng được nghe, nên anh lại chẳng biết phải đáp lại ra sao.