Chương 53: Hôm nay cô đã không làm Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự mất mặt

Hội thảo chuyên đề về các vụ việc tiêu biểu trong công tác bảo hộ lãnh sự của Bộ Ngoại giao diễn ra đúng hẹn tại hội trường lớn nhất trong Bộ. Thảm đỏ trải dài, không khí trang nghiêm và lặng lẽ, khán phòng hình vòng cung kín chỗ. Hàng ghế đầu là ban lãnh đạo Bộ, các cục vụ, những nhà ngoại giao kỳ cựu cùng các chuyên gia, học giả trong lĩnh vực pháp luật, nhân văn và quan hệ quốc tế. Phía sau là lực lượng nòng cốt của các phòng ban và những cán bộ trẻ được trao cơ hội thể hiện mình như Ứng Hàn Chi. Trong không khí ấy, áp lực tựa như hữu hình: mỗi lời phát biểu không chỉ đại diện cho cá nhân, mà còn là bộ mặt của cả đơn vị.

Ứng Hàn Chi ngồi ở hàng ghế gần lối đi, lòng bàn tay khẽ rịn mồ hôi. Hôm nay cô mặc bộ vest váy màu xám nhạt trang nhã, mái tóc dài được búi gọn sau gáy, lớp trang điểm nhẹ càng tôn lên vẻ thanh tú, nhưng cũng không che giấu được chút căng thẳng. Trên đầu gối là tập tài liệu đã được cô sửa đi sửa lại vô số lần, gần như đã thuộc nằm lòng, nội dung xoay quanh vụ việc khiến người ta day dứt: vụ bà Sử.

Bà Sử là một cụ già ngoài tám mươi tuổi. Sáu năm trước, người con trai duy nhất của bà qua đời trong một vụ tai nạn giao thông tại Nga. Khi đó, người Hoa tại địa phương chỉ làm giúp bà giấy chứng tử của Nga rồi gửi bản gốc về nước qua đường bưu điện. Do chưa qua xác nhận song phương, giấy tờ này không có giá trị pháp lý trong nước. Bà sống một mình, không thân không thích, lại làm mất bản gốc, chạy vạy khắp nơi vẫn không giải quyết được, cuối cùng buộc phải dùng đến biện pháp cực đoan để cầu cứu Bộ Ngoại giao. Vụ việc sau đó được chuyển cho Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự tiếp nhận xử lý.

Sức khỏe bà yếu, tâm lý dễ kích động, việc giao tiếp vô cùng khó khăn. Sau khi trung tâm vào cuộc, quá trình giải quyết trải qua nhiều trắc trở. Cuối cùng, nhờ sự phối hợp nhiều phía, cán bộ đã giúp bà xin miễn giảm các loại phí dịch thuật, công chứng, chứng nhận, đồng thời duy trì liên lạc mật thiết với Đại sứ quán tại Nga, rút ngắn đáng kể thời gian xử lý vốn dĩ rất phức tạp.

Sau phần giới thiệu của người điều phối, hội trường vang lên tràng vỗ tay mang tính nghi thức. Tiếp đó là phần của Ứng Hàn Chi, người trực tiếp tham gia sâu và theo dõi vụ việc, trình bày phân tích bổ sung và đề xuất kiến nghị chính sách.

Người điều phối đọc tên cô: “Tiếp theo, xin mời đồng chí Ứng Hàn Chi từ Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự trình bày chuyên đề về chi tiết xử lý, khó khăn và bài học rút ra từ vụ việc này.”

Ứng Hàn Chi hít sâu, đứng dậy, vững vàng bước lên bục phát biểu. Cô cảm nhận rõ vô số ánh nhìn đang đổ dồn vào mình, có dò xét, có tò mò, cũng có khích lệ. Cô điều chỉnh micro, ngẩng đầu nhìn xuống khán phòng. Ánh mắt lướt qua hàng ghế đầu, vô tình chạm phải một ánh nhìn sâu thẳm. Úc Sĩ Văn ngồi lệch bên trái khu lãnh đạo, dáng vẻ trầm ổn, lặng lẽ nhìn cô. Gương mặt anh không biểu lộ gì, nhưng ánh mắt ấy như một chiếc neo giữ vững tâm trí, khiến nhịp tim đang dồn dập của cô chậm lại đôi phần.

Cô bắt đầu bài phát biểu.

Ban đầu, giọng nói của cô còn phảng phất chút run rẩy khó nhận ra, nhưng rất nhanh, khi đi sâu vào từng chi tiết của vụ việc, cô dần lấy lại nhịp điệu. Cô không đọc rập khuôn theo bản thảo, mà dùng ngôn từ rõ ràng, mạch lạc để trình bày những điểm then chốt:

“Khó khăn thứ nhất của vụ việc này nằm ở việc phải đồng thời xác minh thông tin và ổn định tâm lý đương sự.” Giọng cô đều đều vang lên qua micro, “Bà Sử tuổi đã cao, mang nỗi đau mất con suốt sáu năm, lại sống cô độc, thiếu hệ thống hỗ trợ từ người thân, nên tâm lý vô cùng bất ổn. Khi chúng tôi tiếp cận lần đầu, bà đã ở sát bờ vực sụp đổ, mang sự mất lòng tin sâu sắc đối với bất kỳ cơ quan nào. Trong hoàn cảnh đó, những phương thức xác minh thông tin mang tính quy trình, máy móc không những không hiệu quả, mà còn có thể làm mâu thuẫn trầm trọng hơn. Việc quan trọng nhất của chúng tôi khi ấy là trở thành người lắng nghe, người chia sẻ, thông qua giao tiếp kiên nhẫn và đồng cảm để từng bước xây dựng lại niềm tin.”