Chương 1: Cô tiểu thư lạnh lùng kiêu ngạo

Những ngày cuối xuân, bầu trời Thượng Kinh trút xuống vài cơn mưa rào.

Vào khoảnh khắc chạng vạng nhuốm màu xanh thẫm sau khi mặt trời lặn, sâu trong khu đại viện phía Tây chìm vào vẻ tĩnh mịch và thanh khiết lạ thường. Cây cối xanh rì rợp bóng che khuất vài tòa viện lạc nằm rải rác biệt lập, lối đi dạo ở khu vực công cộng được bao bọc bởi hoa cỏ đua nhau khoe sắc trong tiết trời xuân, mang đậm ý vị của những lối nhỏ quanh co dẫn đến nơi u tịch.

Hạ Thanh Vãn đã quá quen thuộc lối đi, cô chọn đường tắt băng qua con ngõ nhỏ.

Mặt đường sau mưa còn đẫm nước, phản chiếu những đốm sáng vụn vặt lấp lánh. Những cánh hoa hải đường rủ mình yêu kiều rụng đầy mặt đất, dệt nên một thảm lụa màu tím hồng phấn, lác đác vài cánh hoa trôi nhẹ trong vũng nước nhỏ ven đường. Chỉ cần liếc nhìn qua, cảnh tượng ấy trông hệt như những mảnh xà cừ cẩn trên hộp đựng đồ trang điểm của các cô nương thời xưa.

Hạ Thanh Vãn cẩn thận nâng vạt váy bước qua, ống tay áo len dệt kim rộng rãi vô tình cọ vào ngọn cây, phẩy rơi những cánh hoa lả tả, âm thầm đậu xuống bờ vai cô.

Cuối con đường nhỏ, ánh sáng từ trục đường lớn trong viện xuyên qua khe hở của những bụi hoa hồng chen chúc nhau mà hắt tới.

Ngoài đường lớn, một chiếc xe hơi đen tuyền lướt qua với tốc độ đều đặn, bánh xe nghiến lên mặt đường ẩm ướt, làm bắn lên những chuỗi bọt nước trắng xóa tung tóe.

Hạ Thanh Vãn vòng ra khỏi lối nhỏ, dừng chân trước cổng viện có tường rào phủ đầy hoa tường vi. Cô khẽ gõ cửa, một người giúp việc tóc đã điểm hoa râm vừa lau tay vào tạp dề vừa vội vàng bước ra đón, vừa mở cửa vừa cười nói: “Tiểu thư, cô đến khéo thật đấy.”

“Sao vậy ạ? Bà nội lại dỗi nữa rồi sao?”

Hạ Thanh Vãn mỉm cười hỏi.

Giọng nói của cô hệt như cơn mưa chiều tối vào tiết trời này, trong sự thanh lãnh có vương một chút dịu dàng nhàn nhạt.

“Lần này thì không phải,” Bà Hỉ cười đáp, “Thôi để lão phu nhân tự mình nói với cô thì hơn.”

Hai người cùng bước vào nhà.

Bà Hỉ đi vào bếp chuẩn bị cơm tối, Hạ Thanh Vãn thay giày ở huyền quan, chậm rãi đi về phía sảnh phụ.

Sảnh phụ không mang dáng dấp của nơi tiếp khách thường thấy, mà giống một thư phòng hơn. Khắp nơi là sách vở và cổ tịch chất chồng, một chiếc bàn dài bằng gỗ hoàng dương đặt chắn trước cửa sổ, bên trên bày ống bút cắm đầy bút lông, vài tờ giấy Tuyết Lãng nằm rải rác, một góc giấy được chặn giấy đè phẳng phiu.

Cách chiếc bàn dài không xa, trên chiếc ghế thái sư đặt trước một khung cửa sổ khác có một bà lão đang ngồi. Mái tóc bà bạc trắng, ăn mặc giản dị, trên sống mũi đeo kính lão, đang cúi đầu chăm chú xem xấp báo cáo trên tay.

“Bà nội.”

Bà lão ngẩng đầu lên.

Cô gái trước mặt dáng người thon thả yêu kiều, mặc một chiếc váy trắng tinh khôi, bên ngoài khoác hờ một chiếc áo len dệt kim mỏng màu trắng ánh trăng.

Lão phu nhân Hạ Huệ Khanh khẽ nhíu mày: “Sao lại ăn mặc phong phanh thế kia?” Vừa nói, bà vừa thuận tay thu lại bản báo cáo, cất gọn vào túi tài liệu.

Hạ Thanh Vãn nhẹ nhàng giải thích: “Buổi trưa nhiệt độ cao, buổi chiều tan học cháu qua đây luôn, chưa kịp về ký túc xá lấy thêm quần áo ạ.”

“Lên lầu thay cái quần dài và khoác thêm áo khoác ấm rồi hãy xuống.”

“Vâng ạ.”

Hạ Thanh Vãn không phân bua nhiều, ngoan ngoãn nghe lời đi lên lầu.

Thay quần áo xong đi xuống, đúng lúc bà Hỉ đang bày biện bàn ăn chuẩn bị dọn cơm, nhìn thấy cô đã thay đổi trang phục bèn cười hiểu ý: “Lão phu nhân bắt đổi đấy à?”

Hạ Thanh Vãn gật đầu, đi tới giúp bà bày biện bát đĩa.

Trong căn nhà cổ của Hạ gia chỉ có vợ góa của Hạ lão là Hạ Huệ Khanh thường xuyên sinh sống. Hạ Huệ Khanh vốn không thích ồn ào, người giúp việc ở lại trong nhà cũng chỉ có một mình bà Hỉ. Bà Hỉ tuổi tác đã dần cao, thỉnh thoảng đau ốm lặt vặt, bởi vậy những khi Hạ Thanh Vãn ở đây, cô thường chủ động giúp làm những việc nhà đơn giản.

Bà Hỉ biết tính cô vốn ngoan ngoãn, miệng liền liến thoắng trách yêu, bảo cô bỏ xuống đừng động tay vào.

Kể ra cũng đáng thở dài, lão phu nhân Hạ Huệ Khanh thời trẻ thì cô độc, cao ngạo và lạnh lùng, đến khi có tuổi, tuy giữa mi mắt đã thêm vài phần từ bi hiền hậu, nhưng đối với cô cháu gái nhỏ này vẫn nghiêm khắc hệt như xưa nay vẫn vậy.

Từ việc đối nhân xử thế, thi cử học hành, cho đến chuyện ăn mặc chi tiêu, giải trí kết bạn, chuyện nào bà cũng phải hỏi đến nơi đến chốn.

Cũng may là Hạ Thanh Vãn, một cô bé nhỏ nhắn như vậy lại có thể kiên nhẫn chịu đựng được tính khí cổ quái của bà cụ.

Bà Hỉ nghĩ thầm như vậy, nghiêng đầu nhìn qua một cái. Cô gái nhỏ sinh ra với đôi mày lá liễu mang nét đẹp cổ điển và nội tâm, hàng mi dài rũ xuống che khuất đôi mắt mùa thu trầm tĩnh, êm đềm. Đôi mắt ấy tựa như một đầm nước tĩnh lặng, tịch mịch dưới bóng liễu rủ trong buổi chiều tà ngày xuân.

Bày biện món ăn xong xuôi, Hạ Thanh Vãn vịn tay vào lưng ghế, đợi Hạ Huệ Khanh ngồi xuống rồi mới kéo ghế ngồi.

Gia quy nhà họ Hạ rất nghiêm ngặt, trên bàn ăn xưa nay tuyệt nhiên không ai nói chuyện.

Sau bữa cơm tĩnh lặng, Hạ Huệ Khanh nói với Hạ Thanh Vãn: “Đi dạo với bà một lát đi.”

“Vâng ạ.”

Bà nội Hạ Huệ Khanh nói xong liền đứng dậy đi sang sảnh phụ trước. Hạ Thanh Vãn giúp bà Hỉ dọn dẹp thức ăn thừa và bát đĩa bẩn vào bếp. Bên cạnh bồn rửa bát, bà Hỉ không nhịn được cười, hạ thấp giọng thì thầm một câu: “Nếu không phải biết tâm trạng lão phu nhân hôm nay khá tốt, thì chỉ nhìn cái điệu bộ này thôi, còn tưởng bà ấy định giáo huấn cô một trận trong lúc đi dạo đấy.”

Câu nói chọc cho Hạ Thanh Vãn cũng phải bật cười.

Hạ Huệ Khanh làm giáo sư suốt ba mươi năm, khi còn đương chức đã nổi tiếng là nghiêm khắc, sau khi nghỉ hưu ở nhà vẫn giữ nguyên phong thái năm xưa, trầm tĩnh, nghiêm túc và ít khi cười đùa. Chỉ khi ở trước mặt người bạn già thân thiết là bà Lương, bà mới để lộ ra chút cử chỉ và lời nói thoải mái của con gái nhà thường dân.

Hôm nay tâm trạng Hạ Huệ Khanh tốt, chắc hẳn là do bà Lương đã ghé qua.

Hạ Thanh Vãn rửa tay trong bếp, đứng ở huyền quan phòng khách đợi Hạ Huệ Khanh.

Một lát sau, Hạ Huệ Khanh cầm một chiếc hộp gỗ đàn hương nhỏ nhắn, tinh xảo từ sảnh phụ đi ra. Hai bà cháu bước ra khỏi phòng khách, đi đến sân trước.

Trên con đường rải sỏi ẩn hiện giữa bóng cây hoa lá rậm rạp, hai người một trước một sau chậm rãi tản bộ.

Hạ Huệ Khanh mở lời: “Hôm nay bà Lương của cháu có ghé qua một chuyến.”

Hạ Thanh Vãn từng nghe cái tên bà Lương rất nhiều lần từ miệng Hạ Huệ Khanh, biết tình bạn của hai vị trưởng bối đã kéo dài từ thời để chỏm cho đến tận bây giờ. Còn về chi tiết cụ thể, Hạ Huệ Khanh lại giữ kín như bưng, không muốn nhắc nhiều. Thậm chí, tình bạn thâm giao của hai bà cũng chỉ có Hạ Thanh Vãn - đứa cháu gái mồ côi cha mẹ từ nhỏ và bà Hỉ giúp việc trong nhà là biết, còn những người khác trong nhà họ Hạ như bác cả và cô ruột của Hạ Thanh Vãn thì hoàn toàn không hay biết gì.

“Bà Lương nói, mấy hôm trước cháu trai bà ấy cho người dọn dẹp các gác sách cũ, tìm ra được một cuốn sách xưa, cuốn ‘Văn Tâm Điêu Long Chú’ bản năm 1958 của Phạm Văn Lan. Bà Lương nghĩ cháu làm nghiên cứu học thuật chắc sẽ dùng đến nên đặc biệt mang qua.”

“Cháu cảm ơn bà ạ.”

Hạ Thanh Vãn đang học năm nhất chuyên ngành Ngôn ngữ và Văn học Hán ngữ tại Đại học Kinh Bắc, quả thực đang rất cần những loại tài liệu này.

“Ngoài ra...”

Hạ Huệ Khanh nói rồi dừng bước, mở chiếc hộp gỗ đàn hương trên tay, lấy ra một chiếc vòng ngọc, nâng cổ tay cô lên: “Chiếc vòng tay này là do bạn thân của bà cố cháu tặng cho bà từ nhiều năm trước. Tiếc là hồi đó thời cuộc biến động, trong nhà người ngã ngựa đổ, không biết đã lạc mất ở đâu, nay cũng tình cờ tìm thấy trong gác sách cũ.”

Hạ Huệ Khanh vỗ nhè nhẹ lên mu bàn tay Hạ Thanh Vãn: “Đeo cho cẩn thận.”

Chiếc vòng ngọc phỉ thúy bạch ngọc ấy long lanh tựa mỡ đông, trong suốt và mịn màng, chỉ cần nhìn thoáng qua đã biết là loại ngọc thủy tinh thượng hạng hiếm có ở đời.

Hạ Thanh Vãn nắm ngược lại tay bà nội, nhất thời ngàn vạn lời nói nghẹn ắng nơi cổ họng, cõi lòng dâng lên nỗi chua xót, không sao thốt nên lời. Hạ Huệ Khanh từng nói, chiếc vòng này vốn dĩ định tặng cho mẹ của Hạ Thanh Vãn.

Hạ Huệ Khanh hiếm hoi nở một nụ cười, nói: “Vốn lẽ nên tặng cho mẹ cháu, nhưng giờ tặng cho cháu cũng như nhau cả thôi.”

Hạ Thanh Vãn cúi đầu.

Trong thoáng chốc, hai bà cháu đều không nói gì, sự tĩnh lặng như bức màn buông xuống bốn bề, bao trùm lấy khoảng sân nhỏ này.

Hạ Huệ Khanh nói: “Cháu về phòng đi, bà tự đi dạo một lát.”

“...Vâng.”

Hạ Thanh Vãn không ngẩng đầu lên, nghe tiếng bước chân bà nội dần dần đi xa, cô cố gắng gượng thêm một lúc, nước mắt mới lã chã rơi xuống.

Chuyện của cha mẹ cô luôn là đề tài cấm kỵ của nhà họ Hạ.

Năm xưa, nhà họ Hạ cũng là thế gia thi thư trâm anh, Hạ lão và Hạ Huệ Khanh có tất cả ba người con: con trai cả Hạ Trường Bình, con gái lớn Hạ Trường Liễu, và con trai út Hạ Tây Lý.

Con trai út Hạ Tây Lý được cưng chiều và bồi dưỡng nhất, tiếc thay anh lại không có chí hướng về con đường học vấn công danh. Thời đại học, anh tự ý bỏ học để lập ban nhạc Rock, khiến Hạ lão và Hạ Huệ Khanh tức giận đến suýt chết đi sống lại.

Sau này, ban nhạc của Hạ Tây Lý xuôi nam lưu diễn thì quen biết Tống Nam Kiều. Hai người vừa gặp đã yêu, nhanh chóng rơi vào lưới tình.

Tống Nam Kiều cũng xuất thân từ gia đình dòng dõi thư hương ở phương Nam, dù gia thế tốt nhưng một Hạ Tây Lý “không làm việc đàng hoàng” đương nhiên khó lòng lọt vào mắt xanh của nhạc phụ nhạc mẫu. Chẳng có gì bất ngờ, chuyện tình cảm của hai người vấp phải sự phản đối kịch liệt từ cả hai nhà Hạ và Tống.

Hết cách, Tống Nam Kiều từ bỏ công việc múa cổ điển tại đoàn văn công, cùng Hạ Tây Lý song song cắt đứt quan hệ với gia tộc của mình.

Sau đó, đôi vợ chồng trẻ cùng ban nhạc lưu diễn khắp chân trời góc bể, đi đến đâu ở đến đó, cuộc sống kể ra cũng tiêu dao phóng khoáng.

Không may thay, có một ngày hai người tình cờ ở cùng một thành phố với Hạ lão đang đi tuần tra phía Nam. Nhận được tin tức, Hạ lão phái người đuổi theo, đôi vợ chồng trẻ trong lúc hoảng loạn trốn chạy đã gặp tai nạn xe hơi.

Khi ấy, Hạ Thanh Vãn mới năm tuổi, trở thành người sống sót duy nhất trong vụ tai nạn thảm khốc đó.

Không lâu sau, Hạ lão qua đời trong sự hối hận và tự trách tột cùng, từ đó, nhà họ Hạ sa sút không phanh.

Lại gặp lúc thời cuộc loạn lạc, Hạ Thanh Vãn được gửi nuôi ở phương Nam, mãi đến năm 18 tuổi học lớp 12 mới được Hạ Huệ Khanh đón về nguyên quán Thượng Kinh, sau khi thi đại học liền theo học tại Đại học Kinh Bắc.

Đến nay cũng đã gần hai năm rồi.

Ngày thường, Hạ Huệ Khanh luôn tránh nhắc đến chuyện quá khứ đau buồn này, điều duy nhất bà từng nhắc tới chính là chiếc vòng ngọc bị thất lạc kia.

Bây giờ, loanh quanh luẩn quẩn thế nào, chiếc vòng lại được tìm thấy.

...

Trên con đường chính ẩm ướt và tươi mới sau cơn mưa, chiếc xe Audi lướt êm, bánh xe rẽ nước bắn lên những tia nhỏ tựa như lá sen bung nở.

Ở ghế phụ lái, lão phu nhân họ Lương nheo mắt hồi tưởng: “Hồi đó bà đánh cược với bà ấy, cụ thể cược cái gì thì bà quên mất rồi, chỉ nhớ là bà nội Hạ của cháu thua, chiếc vòng ngọc thuộc về bà đeo mấy ngày.”

Đeo một cái, thế là lỡ dở suốt mấy chục năm.

“Bà cứ hay quên trước quên sau mãi thế ạ.”

Ở ghế lái, người đàn ông tuấn tú trong bộ trang phục áo trắng quần đen đơn giản, những ngón tay thon dài với khớp xương rõ ràng xoay nhẹ vô lăng, lơ đễnh nhếch môi trêu chọc. Miệng anh tuy phụ họa không sót câu nào, nhưng giữa mày mắt lại vương vài phần lười biếng, chán chường không mấy rõ ràng.

“Đã là chuyện của mấy chục năm trước rồi mà.” Nhắc đến chuyện cũ, Lương Tâm Ngô không kìm được tiếng thở dài cảm thán, “Tuổi tác lớn rồi, sự đời ngược lại càng lúc càng phức tạp, ngày thường ngay cả việc gặp mặt nhau cũng phải trù tính tới lui.”

Không chỉ nhà mẹ đẻ và nhà chồng của Hạ Huệ Khanh thăng trầm biến động, Lương Tâm Ngô cũng y như vậy. Ba mươi năm trước, bà ly hôn với Diệp lão gia, khi ấy bố của Diệp Bùi Tu vừa mới tốt nghiệp đại học.

Ly hôn chưa đầy một năm, Diệp lão gia đã cưới người mới, bà vợ mới này chỉ lớn hơn bố của Diệp Bùi Tu có năm tuổi. Sau này, bà vợ mới lại sinh cho lão gia thêm hai người con nữa.

Hiện tại, trong gia tộc họ Diệp, cũng chỉ có Diệp Bùi Tu là còn giữ liên lạc với người bà ruột là Lương Tâm Ngô.

“Nếu bà cảm thấy không tiện, cháu cho người cách dăm ba bữa lại qua một chuyến cũng được mà,” Diệp Bùi Tu nói, “Có cháu ở đây, tóm lại sẽ không để bà nội Hạ phải thiếu thốn thứ gì.”

“Cũng chỉ có cháu là có lòng hiếu thảo này.”

Lương Tâm Ngô cười nói.

Trước kia, mỗi lần đến thăm Hạ Huệ Khanh, Lương Tâm Ngô đều bắt taxi đi đi về về. Xe bên ngoài không được phép vào trong khu đại viện, quãng đường từ cổng đại viện vào đến tiểu viện nhà họ Hạ bên trong có thể lấy đi cái mạng già của bà Lương vốn chân cẳng đã không còn linh hoạt.

Tháng này Diệp Bùi Tu kết thúc nhiệm kỳ ở địa phương điều chuyển về Thượng Kinh, nên nghiễm nhiên nhận lấy công việc này. Xe của anh đi vào mấy khu đại viện đều thông suốt không bị cản trở.

“Nhưng mà, chắc cháu cũng nhìn ra được, bà nội Hạ của cháu là người có tâm tính cao ngạo nhất, cháu cho người dăm bữa nửa tháng lại tặng đồ, bà ấy nhất định sẽ không nhận đâu.”

Lương Tâm Ngô than thở: “Kéo theo cả cô cháu gái nhỏ của bà ấy nữa, cũng bị bà ấy dạy dỗ thành cái dáng vẻ tiên nữ không nhiễm bụi trần.”

“Bà nội Hạ có cháu gái ạ?”

“Ồ đúng rồi, cháu vẫn chưa gặp mặt,” Lương Tâm Ngô nhẩm tính trong lòng một chút, “Cũng phải thôi, hai năm trước khi con bé được đón về Thượng Kinh thì đúng lúc cháu lại bị điều xuống địa phương.”

“Chắc hẳn là một cô đại tiểu thư lạnh lùng kiêu ngạo, lúc nào cũng trợn mắt nhìn đời.”

Diệp Bùi Tu lơ đễnh cười nói.

“Gặp rồi thì biết. Cô bé đó trông thì thanh lãnh, ít nói, có vẻ cũng kiêu kỳ đấy, nhưng lại ngoan ngoãn hiểu chuyện nhất mực, đối với bà nội Hạ của cháu thì trăm nghe trăm thuận, hiếu thảo vô cùng, lại cộng thêm thân thế như vậy, bà nhìn mà còn thấy đau lòng.”

Diệp Bùi Tu không có hứng thú gì với chuyện phiếm nhà người khác, không tiếp lời hỏi cụ thể là thân thế đáng thương thế nào, lát sau mới nói: “Lần sau muốn đến, bà gọi điện trước cho cháu, cháu sẽ sắp xếp thời gian.”

“Định chịu trách nhiệm với bà già này đến cùng thật đấy à?” Lương Tâm Ngô giả vờ ngạc nhiên mở to mắt, “Cháu là người bận rộn như thế, hô mưa gọi gió ở bên ngoài, thật sự để cho bà sai vặt sao?”

Diệp Bùi Tu lười biếng cười rộ lên: “Người cũng đã bị bà bắt đến đây để sai vặt rồi, giờ bà còn nói những lời này làm gì?”

“Vậy nhất ngôn cửu đỉnh nhé, thứ Sáu tuần sau.”