Chương 9: Hồ viên ngoại

Mùa xuân ở Thịnh Kinh, trên phố bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều những quầy hàng nhỏ bán quà vặt.

Vào dịp này, người ta thường rủ nhau ra ngoài du xuân, còn các tiểu thư thì hay lên núi dâng hương. Dọc đường buồn chán, khó tránh khỏi sẽ ghé qua mua vài món như bánh mè bánh cam để ăn. Trong số đó, bánh in của Phùng Tam nương là bán chạy nhất, mỏng như phiến tuyết, hương bánh thơm lừng, cắn vào thì thấy ngọt ngào vô cùng.

Bên trong Nhân Tâm y quán, phía trước quầy dài, Đỗ Trường Khanh đang ngậm nửa miếng bánh in trong miệng, lười nhác tựa vào quầy ngẩn ngơ nhìn sang phía đối diện con phố.

Nhà họ Đỗ ở phường Nam Vượng Thịnh Kinh vốn lập nghiệp bằng nghề kinh doanh thuốc thang, sau này làm ăn phát đạt rồi thì mở rộng hiệu thuốc ra thành y quán. Tiếng tăm của y quán ngày càng vang xa, nhà cửa sản nghiệp của Đỗ lão gia cũng ngày một mở rộng.

Khi còn trẻ, Đỗ lão gia bận bịu gầy dựng cơ nghiệp, đến gần tuổi trung niên mới cưới vợ.

Vợ của ông tuổi vừa tròn mười tám, dung mạo xinh đẹp như hoa. Một năm sau khi thành thân, bà có thai. Việc có con ở tuổi xế chiều càng khiến Đỗ lão gia mừng rỡ khôn xiết, lại càng thêm yêu thương chiều chuộng vợ mình hơn.

Đáng tiếc Đỗ phu nhân lại đoản mệnh, sau khi hạ sinh con trai được một năm thì qua đời. Lão gia thương con còn nhỏ đã mất mẹ, lại thấy đứa bé này thông minh lanh lợi, vì thế lại càng ra sức cưng chiều nó.

Vì cứ cưng chiều miết nên thành ra đứa con đó chẳng làm nên trò trống gì, tay yếu vai mềm không làm được việc nặng, trở thành một tên vô dụng suốt ngày chỉ biết uống rượu nghe hát.

Đỗ Trường Khanh chính là cái tên vô dụng đó.

Khi Đỗ lão gia còn sống, sản nghiệp của nhà họ Đỗ trải rộng khắp nơi. Nhưng sau khi ông qua đời, Đỗ gia lại không còn ai chống đỡ nữa.

Đỗ Trường Khanh được nuông chiều từ bé, học hành nửa vời, suốt ngày chỉ biết rong chơi đua ngựa, không ra cái thể thống gì. Tính tình hắn ta lại rộng rãi hào phóng, luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác nên đâm ra hay bị đám bạn coi như cây rụng tiền.

Hôm nay thì Trương Tam nói mẹ bệnh nặng cần mượn ba trăm lượng, ngày mai đến lượt Lý Tứ đi buôn phải mượn năm trăm quan, dăm ba chuyện lặt vặt như cứ kéo dài suốt nhiều năm kéo theo việc tất cả đất đai nhà cửa đều bị bán đi sạch sẽ, cuối cùng chỉ còn lại một cái y quán xập xệ ở phố Tây.

Y quán này là nơi đầu tiên Đỗ lão gia gây dựng sự nghiệp nên Đỗ Trường Khanh không nỡ bán đi, bèn thuê một tiên sinh ở đầu phố viết cho tấm bảng treo lên, tự xưng làm ông chủ của Nhân Tâm y quán.

Trước kia y quán cũng có một đại phu tọa quán, nhưng đã bị cửa hiệu Hạnh Lâm Đường mời chào với giá cao hơn, đến tận bây giờ cũng chưa tìm được người thay thế. Huống hồ y quán này thu không đủ chi, có đại phu hay không cũng chẳng khác gì nhau lắm.

Bình thường cũng chỉ có vài người dân quanh đó tới bốc ít thuốc, vừa đủ để miễn cưỡng duy trì cuộc sống. E rằng chẳng bao lâu nữa cũng phải bán nốt cái y quán này thôi.

Một cỗ xe ngựa lộc cộc chạy đến, bánh xe lăn trên mặt đất khiến những sợi tơ liễu bay lả tả.

Có người bước xuống xe.

Mắt Đỗ Trường Khanh sáng lên ngay lập tức, vội vàng nuốt vội miếng bánh còn dang dở trong miệng, vẻ biếng nhác nãy giờ tan biến sạch sẽ. Hắn ta hồ hởi chạy ra đón, còn gọi to: “Thúc ạ!”

Người đến là một nam nhân khoảng năm mươi tuổi, mình mặc áo gấm dài màu trầm hương, trên tay cầm quạt giấy, tay còn lại cầm khăn che mũi miệng, vừa đi vừa ho.

Đỗ Trường Khanh dẫn ông vào trong y quán ngồi, đồng thời gọi cậu tiểu đồng đang lau bàn phía bên trong: “A Thành! Không thấy thúc của ta tới sao? Đi pha trà mau!”

Rồi lại quay sang người kia, giả vờ trách móc: “Cái thằng ranh con này không có mắt, thúc đừng chấp nó!”

Hồ viên ngoại buông cái khăn xuống, xua tay rồi lấy từ trong ngực ra một đơn thuốc, nói: “Trường Khanh à…”

“Thuốc tháng này phải không ạ?” Đỗ Trường Khanh cầm lấy đơn thuốc ngay tắp lự, bước về phía quầy, “Cháu đi lấy ngay cho thúc đây!”

A Thành mang trà tới trước mặt Hồ viên ngoại, cậu len lén nhìn ông một cái, trong ánh mắt có phần thương hại.

Trên đời không thiếu những kẻ bị người khác lợi dụng, nhưng bị lợi dụng mà còn tưởng mình đang chiếm hời thì Hồ viên ngoại là người đầu tiên cậu thấy.

Hồ viên ngoại vốn là bằng hữu thân thiết của Đỗ lão gia, hai người xuất thân ngang nhau, quen biết từ thuở còn nhỏ. Bề ngoài thì hòa khí thân thiết, nhưng bên trong lại ngấm ngầm ganh đua. Từ dung mạo của phu nhân cho đến chuyện học hành của con cái, từ chiều cao lẫn số đo vòng eo cho đến cách ăn mặc, cái gì cũng phải phân cao thấp mới chịu được.

Sau khi Đỗ lão gia qua đời, Hồ viên ngoại không còn người để ganh đua nữa, trong lòng bỗng cảm thấy trống vắng, bèn dời sự chú ý sang con trai của Đỗ lão gia là Đỗ Trường Khanh. Cứ cách hai tháng là ông lại đến y quán lấy thuốc một lần, tiện thể lấy thân phận trưởng bối mà dạy dỗ hậu bối một trận, xem như tìm kiếm được chút an ủi trong lòng.

Mỗi lần Đỗ Trường Khanh bị giáo huấn đều tỏ ra vô cùng kính cẩn, hắn ta chăm chú lắng nghe khiến Hồ viên ngoại rất hài lòng. Dù sao thì mỗi tháng ông cũng phải mua ít thuốc bổ, số bạc đó đối với ông chẳng đáng là bao, nhưng với một Đỗ thiếu gia đang trên đà sa sút thì nhiêu đó lại đủ để giúp Nhân Tâm y quán chống đỡ thêm được một thời gian nữa.

Có thể nói rằng, sau khi Đỗ lão gia qua đời, Hồ viên ngoại chính là cha là mẹ là cơm là áo của Đỗ Trường Khanh.

Mà đối với “cha mẹ cơm áo” thì đương nhiên thái độ cũng phải cung kính hơn vài phần rồi.

Đỗ Trường Khanh bốc thuốc xong lại ngồi xuống bên cạnh Hồ viên ngoại. Quả nhiên, sau khi hớp xong vài ngụm trà, Hồ viên ngoại lại bắt đầu dạy dỗ hắn ta: “Trường Khanh à, năm đó phụ thân cháu bệnh nặng, dặn ta sau khi ông ấy mất phải chăm sóc cháu nhiều hơn. Ta với ông ấy quen biết đã lâu, cũng coi cháu như con của mình, nên hôm nay ta nhất định phải nói cháu nghe vài câu thật lòng.”

“Những người bằng tuổi cháu hiện tại đều đã thành gia lập nghiệp hết cả rồi. Khi phụ thân cháu còn sống, gia nghiệp thịnh vượng, một hiệu thuốc không lời không lãi cũng chẳng sao, nhưng bây giờ thì khác. Cháu phải sống nhờ cái y quán này, tuy có vị trí tốt nhưng mặt bằng nhỏ, ít người tới bốc thuốc. Về lâu về dài chắc chắn không thể trụ nổi. Dù cho có bán y quán đổi lấy bạc thì cũng chẳng thể ăn không ngồi mãi được.”

“Ta thấy cháu thông minh lanh lợi, xem như cũng có chút tài cán, sao không đi thi lấy công danh rồi tìm một chức quan nhỏ? Cháu nhìn hai đứa con bất hiếu nhà ta mà xem, tuy không thông minh bằng cháu, nhưng từ nhỏ đã được học hành tử tế, hiện giờ cũng coi như có tí sự nghiệp. Cháu biết không, mấy ngày trước đứa út nhà ta mới được thăng chức tăng bổng lộc…”

Đỗ Trường Khanh cung kính ngồi nghe cả buổi, để mặc Hồ viên ngoại nói đến khô cổ rồi uống hết cả bình trà mới dừng lại. Đến khi ông chuẩn bị rời đi, Đỗ Trường Khanh liền gói nửa hộp bánh in còn dư lại trong y quán, lại nhìn thấy trên bàn còn một gói trà thuốc, là phần được cô nương bán bồ hoàng than tặng thêm lần trước. A Thành tiếc không nỡ vứt đi, uống hai hôm không thấy bị gì nên giữ lại.

Đỗ Trường Khanh bèn lấy luôn gói trà ấy nhét chung với mấy cái bánh in đang ăn dở, dùng giấy đỏ gói lại rồi nhét cả vào tay Hồ viên ngoại đang leo lên xe ngựa, cười nói: “Thúc bận rộn trăm công nghìn việc, cháu cũng không tiện tiễn xa. Mới vào đầu xuân nên cháu đặc biệt chuẩn bị món quà này tặng cho thúc. Trà thuốc bên trong có thể làm dịu nghẹt mũi, tiêu viêm xoang. Mong thúc chú ý giữ gìn sức khỏe.”

Hồ viên ngoại cười ha hả: “Trường Khanh có lòng rồi.” Rồi ra hiệu cho xe ngựa rời đi.

Xe ngựa vừa đi khỏi, nụ cười trên mặt Đỗ Trường Khanh biến mất ngay lập tức. Hắn ta vừa vào trong vừa càu nhàu: “Lão nho già lẩm cẩm, cuối cùng cũng tiễn được lão đi rồi.”

A Thành nói: “Thật ra lời của Hồ viên ngoại cũng không sai đâu, Đông gia, người có thể đi thi lấy công danh mà…”

Đỗ Trường Khanh quắc mắt nhìn cậu: “Nói thì dễ lắm, chẳng lẽ là do ta không muốn đi chắc?”

Rồi hắn ta lại làu bàu chửi tiếp: “Ngay cả phụ thân ta còn chưa từng dạy dỗ ta như vậy đâu!”

A Thành cười bảo: “Người ta nói đến chó còn phải vẫy đuôi với chủ cơ mà, hiện giờ hiệu thuốc này đều phải trông cậy cả vào ông ấy, đông gia chịu khó một chút vậy.”

Đỗ Trường Khanh liền đá một phát vào mông cậu: “Ai là chó? Ngươi nói ai là chó hả?”

A Thành xoa mông, cười hì hì: “Con ạ.”

***

Hồ viên ngoại về đến Hồ gia, phu nhân của ông đang ngồi xem sổ sách mà quản gia đưa tới.

Thấy viên ngoại cầm gói giấy dầu trên tay, bà ta liền hừ một tiếng: “Lại đến Nhân Tâm y quán à?”

“Lời dặn của Đỗ huynh trước khi lâm chung, ta nào dám chối từ?”

Phu nhân cười khẩy: “Ông tự nguyện đưa bạc cho người ta, người ta lại xem ông như tên ngốc. Tự thân nó còn chẳng thiết tha gì việc làm ăn nữa là, ông quan tâm làm gì?”

“Nữ nhân như bà thì biết cái gì!” Hồ viên ngoại xua tay, không muốn cãi cọ với bà ta, “Với lại mỗi lần ta đến nó đều biết trà bánh đầy đủ, sao bà nói năng khó nghe thế?”

Phu nhân liếc nhìn ông rồi giở giọng châm chọc: “Có mấy cái bánh thừa trà cặn thôi mà cũng được gọi là lễ xuân à, ông ngây thơ quá đấy.”

“Tôi không muốn đôi co với bà.” Viên ngoại mở gói giấy ra, quả nhiên bên trong chỉ có chút trà bánh rẻ tiền như mọi khi. Nhưng lần này, ông lại nhìn thấy thêm một gói trà thuốc được bọc bằng giấy dầu trắng, buộc dây đỏ thô ở trong đó, trên giấy còn viết hai câu thơ:

“Dương Hoa dã tiếu nhân tình thiển, cố cố triêm y phác diện.”

(Tạm dịch: Liễu bay cũng cười lòng người nông cạn, cố ý chạm áo vương mặt người.)

Nét chữ tiểu khải của nữ tử, từng nét từng nét đều thanh thoát mềm mại tận xương.

Hai mắt Hồ viên ngoại sáng lên, ông đặc biệt yêu thích những thứ phong nhã như vậy. Chỉ riêng việc dùng mảnh giấy viết thơ để gói trà thôi cũng đủ khiến thứ vốn là đồ bỏ kia bỗng chốc tăng thêm mấy phần thi vị rồi.

Ông liền căn dặn gia nhân: “Sắc gói trà thuốc này lên, mấy hôm nay ta sẽ uống loại này.”

Phu nhân lại liếc ông thêm lần nữa, lấy làm lạ: “Mọi khi trà người ta tặng ông đều đem phát hết cho hạ nhân cơ mà, sao hôm nay lại đòi uống?”

Rồi bà ta lại nhìn gói trà: “Nhà có trà ngon không uống, lại đi uống cái thứ này, ông bị sao thế?”

“Tao vị phong nhã, sao có thể dùng tiền bạc đo lường được?” Hồ viên ngoại phất tay áo, định biện giải nhưng thấy sắc mặt bà vợ già nhà mình, bèn ho khẽ một tiếng rồi nhỏ giọng nói: “Trường Khanh bảo trà này trị nghẹt mũi, tiêu viêm xoang…”

Lại đế thêm: “Uống thử mấy ngày xem sao.”

…