Chương 23: Miệng lưỡi lãnh đạo, đúng là quỷ cũng phải tin!
“Cái khoản thanh toán của tôi… hơi khó.”
Đã biết bản báo cáo bị chê đến mức không còn gì cứu vãn, Ứng Hàn Chi nghĩ, cơ hội hiếm hoi thế này, nếu không tiện thể phản ánh luôn chuyện thanh toán với lãnh đạo trước mặt thì thật quá thiệt.
“Cụ thể?” Úc Sĩ Văn hỏi.
“Không thanh toán được…”
“Ai nói không được?”
“Bên tài chính.”
“Vì sao không được?”
“Họ không nhận hồ sơ… chắc là vấn đề về định dạng hoặc quy trình phê duyệt.”
“Chắc là?” Úc Sĩ Văn bắt lấy chữ ấy, nhướng mày hỏi tiếp, “Cô đã hỏi người trong phòng chưa?”
“Rồi.” Ứng Hàn Chi gật đầu, nhưng lại ngập ngừng.
“Vậy bây giờ cô muốn tôi làm gì cho cô?”
“…” Một câu hỏi ngược kiểu kinh điển của lãnh đạo. Ứng Hàn Chi im lặng hồi lâu, không biết nên trả lời thế nào.
Thấy cô không nói, Úc Sĩ Văn lại hỏi: “Hay nói cách khác, cô thấy chuyện này có nên trực tiếp tìm tôi phản ánh không?”
Quả nhiên, quan niệm trên dưới của chủ nhiệm Úc lúc nào cũng rất rõ ràng.
Nhưng đây là McDonald’s, không phải cơ quan.
Ứng Hàn Chi vừa ăn xong hamburger, khoai tây chiên và cánh gà nhìn gương mặt đẹp của người đối diện, không hiểu sao lại bỗng dạn dĩ hơn: “Tôi chỉ đơn giản là muốn hỏi ý kiến anh thôi… không được sao? Anh cứ xem tôi như một vãn bối quen biết, anh là bậc tiền bối, tôi gặp khó khăn trong công việc nên đến thỉnh giáo anh, không được sao? Hoặc là… chẳng phải anh từng nói sẽ làm người hướng dẫn cho vị trí của tôi sao? Học trò hỏi thầy có gì là không được? Hay là… những lời đó chỉ là xã giao, nói xong coi như đã làm rồi?”
“Nếu cô đem cái tài ăn nói này dùng vào chỗ khác, chắc sẽ tiến bộ hơn.” Úc Sĩ Văn sao lại không nghe ra cái giọng mỉa mai trong lời cô, “Phổ thông còn chưa chuẩn, phát âm chữ ‘anh’ nghe rất khó chịu.”
Ứng Hàn Chi cụp đầu: “Tôi cũng là hết cách rồi.”
Mấy nghìn tệ đấy, cô xót lắm.
Úc Sĩ Văn hồi tưởng một chút, chuyện thầy hướng dẫn này hình như anh đúng là từng nói ở nơi công khai. Nhưng rõ ràng đó chỉ là một kiểu bảo đảm, nâng đỡ mang tính hình thức. Nếu thật sự phải cầm tay chỉ việc từng li từng tí, trừ phi coi cô là người kế nhiệm để đào tạo, bằng không e rằng chưa từng có tiền lệ. Cô không có tư cách ấy, mà anh cũng không có thời gian.
Huống chi, về việc nhận học trò, anh còn phải xem duyên, xem tư chất.
Duyên? Ha.
Tư chất? Bình thường.
Còn cái gọi là có ý chí mà lão Trương nhắc đến, trong mắt anh chẳng phải kiên trì gì, mà đơn giản là… mặt dày. Từ bé đã mặt dày.
“Sao anh không nói gì?” Ứng Hàn Chi thực ra muốn hỏi anh đang nghĩ gì vậy? Vì cô cảm thấy ánh mắt đối diện như đang âm thầm phê bình mình.
Đó là trực giác, cũng có thể là cô quá nhạy cảm.
“Học trò không phải muốn nhận là nhận.” Úc Sĩ Văn nói năng gmột cách uyển chuyển, “Làm thầy hướng dẫn cũng không phải việc tốt. Dạy không khéo, còn mất danh.”
“…” Ứng Hàn Chi lẩm bẩm, “Tôi cũng đâu muốn tùy tiện nhận thầy.”
“Đợi cô qua được thời gian thử việc rồi nói.” Úc Sĩ Văn như đặt ra một kỳ khảo sát cho cô, “Kể cả không có chuyện của mẹ cô, nếu thử việc không đạt cũng sẽ bị khuyên nghỉ.”
“Ừ.” Ứng Hàn Chi gật đầu, mặt không cảm xúc.
“Về chuyện thanh toán, cô muốn trị phần ngọn hay trị tận gốc?” Úc Sĩ Văn nhìn đồng hồ, cảm thấy tiện thể chỉ điểm cho cô vài điều cũng không sao.
“Trị phần ngọn hay tận gốc là sao?” Ứng Hàn Chi đảo mắt, nhận ra câu hỏi này chọn kiểu gì cũng thiệt, liền lanh trí đáp, “Tôi muốn trị ngọn trước, rồi trị gốc.”
“Thực ra, bản chất của mọi công việc, đặc biệt là công việc ngoại giao của chúng ta, đều không tách rời việc giao tiếp với con người. Vì mọi quy trình đều cần con người thực hiện và thúc đẩy. ‘Con người’ ở đây bao gồm cả đồng nghiệp quen và không quen, có người tốt với cô, cũng có người không ưa cô. Có người thiện chí, có người lạnh nhạt, thậm chí có người có ác ý, đó đều là chuyện bình thường. Người ta tạo điều kiện cho cô là may mắn của cô. Người ta làm khó cô, cô cũng chẳng biết kêu ai.”
“Vâng vâng.” Ứng Hàn Chi nghe rất chăm chú, vẻ mặt thành khẩn vô cùng.
“Nếu cô có địa vị cao hơn người khác, cô sẽ bớt đi rất nhiều phiền phức. Ví dụ như tôi nói một việc, người ta sẽ không trực tiếp từ chối, mà sẽ tìm cách đưa ra lý do thể diện để bày tỏ sự không đồng tình hoặc chống đối một cách mềm mỏng. Đó là quyền lực do vị trí mang lại. Còn cô thì khác, ở giai đoạn này, cô phải học cách mượn lực, mượn thế.”
“Thì tôi đang nghĩ vậy nên mới hỏi anh đó…” Ứng Hàn Chi lí nhí.
“Nhưng mượn lực, mượn thế cũng có cấp độ. Thấp nhất là vượt cấp tố cáo, báo cáo làm không khéo sau này sẽ biến thành ỷ thế hiếp người, để người ta nắm thóp.” Lời Úc Sĩ Văn sắc như dao, không hề nể nang, “Ví dụ như cô.”
“Sao có thể…” Ứng Hàn Chi không nhận cái nồi này. Người khác không ỷ thế bắt nạt cô đã là may rồi, cô còn ỷ thế bắt nạt ai được? Muốn ké quyền thế của Úc Sĩ Văn còn chưa chắc đã ké được, nói gì đến mượn.
“Cấp trung thì gọi là san sẻ áp lực cho lãnh đạo, đoàn kết với đồng nghiệp, hỗ trợ lẫn nhau.”
“Ý là sao?”
“Chuyến công tác có mấy người?” Úc Sĩ Văn hỏi.
“Ba.”
“Cô chỉ nghĩ đến việc mình không thanh toán được.”
“Tôi cũng hỏi Lục Nhất Minh rồi. Anh ta không thiếu tiền… chẳng buồn làm cái này.” Nói đến đây, Ứng Hàn Chi chợt nhận ra mình đã bỏ sót một điểm mấu chốt, cô quên mất người có chức vụ cao nhất! Cô bừng tỉnh: “Chủ nhiệm Úc! Xin hỏi… anh đã làm xong thanh toán chưa?”
“Chưa.” Úc Sĩ Văn trả lời thẳng.
Ứng Hàn Chi như được khai sáng, lập tức chuyển sang nịnh nọt: “Với một người ngày đêm bận rộn, luôn lo cho dân như anh, thời gian quý giá không nên lãng phí vào mấy thủ tục lặt vặt này. Xin anh giao toàn bộ hóa đơn và chứng từ cho tôi, tôi sẽ liên hệ với Lục Nhất Minh, sẽ lo liệu hết, thay anh giải quyết hậu cần.”
Úc Sĩ Văn gật đầu, vừa hay giải quyết được vấn đề thiếu nhân sự. Anh mới chuyển về, thư ký nội vụ còn chưa có, khỏi cần tự dán hóa đơn, điền biểu mẫu nữa. Việc này để Ứng Hàn Chi làm ở giai đoạn này là hợp lý nhất — đúng người đúng việc.
“Vậy cấp cao hơn của việc mượn thế, mượn lực là thế nào?” Ứng Hàn Chi tò mò.
“Cô tạm thời chưa cần dùng đến, tự mình từ từ lĩnh hội.”
Quả nhiên, ông thầy này còn giữ lại một tay.
“Hoàng Gia và Nghê Tĩnh không thích tôi, họ…” Ứng Hàn Chi chần chừ, cảm thấy như đang đi tố cáo, có chút do dự không biết mở lời thế nào, nhưng quả thật cô rất bối rối, “Tôi chỉ muốn xin một bộ hồ sơ thanh toán từ họ thôi mà cũng không lấy được…”
“Đối với các văn bản đã phát hành, phòng hành chính đều có lưu trữ. Chỉ cần không thuộc diện mật thì đều có thể công khai. Việc xin cấp quyền tài khoản nằm ở bộ phận bảo đảm kỹ thuật thông tin, nắm rõ quy trình rồi chủ động đề xuất. Còn thẻ công vụ thì do ban tài chính phụ trách, lần này cô có thể tiện thể giải quyết cùng việc thanh toán.” Úc Sĩ Văn nói thẳng vào trọng tâm, “Tìm đúng người mới làm được việc. Những ngày đầu cô vào Bộ, tôi có sắp xếp cho cô làm quen với cơ cấu tổ chức và phân công chức năng, cô có xem kỹ không?”
“Có… xem…” Ứng Hàn Chi có chút chột dạ. Cô đúng là có xem, nhưng làm sao nghiên cứu thấu đáo được! Mới vào có mấy ngày, cô đâu phải người lão luyện, quen thuộc hết từng phòng ban.
“Không chỉ xem cho có, mà phải dùng đầu óc, phải để vào trong lòng. Không cần cô nhớ như in, nhưng ít nhất cũng phải có ấn tượng tổng thể.”
“Cô về nghiên cứu kỹ quy trình thanh toán vài lần. Tôi không muốn phiếu thanh toán của tôi khi nộp lên ban tài chính lại bị trả về.” Úc Sĩ Văn nói, “Muốn rèn sắt, bản thân phải cứng. Những thứ qua tay mình nhất định phải chịu được chất vấn.”
Ứng Hàn Chi liên tục gật đầu. Được anh chỉ điểm, hướng đi đã rõ ràng hơn, nhưng vẫn còn một chi tiết chưa giải quyết.
“Vậy… khoản trợ cấp của tôi chỉ được một nửa thôi sao? Có căn cứ gì không?”
“Nói theo quy định chặt chẽ, có khi cô không được một đồng trợ cấp nào.” Úc Sĩ Văn đáp, “Chỉ là trong bộ có thông lệ, chi trả cho các cô theo tiêu chuẩn công chức nhưng giảm một nửa. Thông lệ này sẽ kéo dài đến khi nào thì không rõ, ít nhất hiện tại vẫn còn.”
“…” Đây chính là kiểu cùng làm mà không cùng hưởng. Ứng Hàn Chi âm thầm hạ quyết tâm, cô phải tiếp tục ôn thi! Cái cảnh thấp hơn người khác một bậc thế này cô không muốn sống mãi.
“Bình thường phải tăng cường học tập, làm người có tâm.” Úc Sĩ Văn dường như đoán được suy nghĩ của cô, nhắc nhở, “Nền tảng của cô ở mọi mặt đều kém, phải biết xấu hổ mà cố gắng.”
“…”
“Bộ Ngoại giao là nơi nhân tài tụ hội. Dù có không ít người rời đi, nhưng mỗi năm vẫn có rất nhiều cán bộ tuyển chọn từ khắp nơi vào, họ đều là những người xuất sắc ở địa phương, trải qua nhiều vòng khảo sát và tuyển chọn khắt khe.” Úc Sĩ Văn nhắc cô, “Đừng chỉ chăm chăm nhìn vào Hoàng Gia, Nghê Tĩnh hay Lục Nhất Minh trước mắt, họ không đại diện cho mặt bằng chung của Bộ.”
“Công việc của anh cũng chẳng dễ…” Ứng Hàn Chi thật lòng thay anh mà lo. Dưới mức trung bình, dưới quyền anh đã có ba người — không, tính cả cô là bốn. Lãnh đạo như vậy làm sao triển khai công việc, chưa kể còn một nhóm người sức khỏe không theo nổi cường độ công tác cao.
“Lo cho bản thân cô trước đi.”
“Vâng…”
“Còn vấn đề gì nữa không?”
“Một câu cuối!” Ứng Hàn Chi vừa nói xong liền sửa lại, “Câu cuối của hôm nay!”
“Nói đi.”
“Làm sao để giao tiếp tốt, xây dựng quan hệ tốt với người khác?”
“Câu hỏi này quá rộng, không trả lời được. Phải tự mình ngộ ra.” Úc Sĩ Văn một câu đã dập tắt.
“Vậy… cụ thể hơn…” Ứng Hàn Chi cắn môi, dè dặt quan sát sắc mặt anh, “Ví dụ… làm thế nào để giao tiếp tốt, xây dựng quan hệ tốt với anh?”
Cô nhấn mạnh chữ “anh”.
Úc Sĩ Văn không trả lời ngay. Anh lặng lẽ nhìn người trước mặt, ánh mắt sắc bén như thú săn mồi dừng lại trên người cô, như đang đánh giá động cơ phía sau câu hỏi ấy.
“Tôi không có ý gì khác… tôi chỉ đơn giản… muốn cải thiện quan hệ giữa chúng ta.” Ứng Hàn Chi thành thật giải thích, “Tôi thấy trước đây giữa chúng ta có khá nhiều hiểu lầm…”
“Có sao?”
“Không… có sao?” Ứng Hàn Chi ngờ vực, có chút khó tin.
“Tôi thấy không.” Úc Sĩ Văn phủ nhận.
Trời ơi, miệng lưỡi lãnh đạo, đúng là quỷ cũng phải tin. Ứng Hàn Chi không phản bác nổi, chỉ còn biết… bái phục!