Chương 7: Ồ, lại có người chủ động đứng ra giải vây cho lãnh đạo sao?

Chín giờ mười lăm phút, cuộc họp toàn thể thường kỳ tuần này của Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự bắt đầu đúng giờ. Dù chỉ là một buổi họp định kỳ rất đỗi bình thường, nhưng với vài người, nó lại mang ý nghĩa khác hẳn.

Với Ứng Hàn Chi, đây là lần đầu tiên cô tham dự một cuộc họp kể từ khi vào làm. Còn với Úc Sĩ Văn, đây là lần đầu tiên kể từ khi được bổ nhiệm, anh chủ trì cuộc họp với cương vị Phó chủ nhiệm, đồng thời là người tạm quyền điều hành.

Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự chỉ mới được thành lập từ năm 2007, từng là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Ngoại giao. Chế độ đãi ngộ các mặt đều khá tốt, nhưng biên chế lại cực kỳ hạn chế, ban đầu chỉ khoảng hơn mười người, đến nay cũng mới tăng lên 14. Những vị trí còn lại phần lớn là nhân sự hợp đồng hoặc thuê ngoài.

Ở thời kỳ đầu, công việc của trung tâm chủ yếu là xử lý hộ chiếu công vụ, công chứng chứng nhận, visa, toàn là những việc mang tính hành chính. Khi đó, để giải quyết vấn đề việc làm cho một bộ phận người thân của cán bộ thường xuyên công tác nước ngoài, không ít người đã được tạm thời sắp xếp vào đây. Trải qua nhiều năm, có người rời đi, nhưng cũng có không ít người gắn bó mười mấy, hai mươi năm.

Những năm gần đây, hoạt động đối ngoại của cá nhân và doanh nghiệp tăng trưởng theo cấp số nhân. Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự cũng trải qua nhiều lần cải tổ, cuối cùng được chuyển thành đơn vị trực thuộc Bộ Ngoại giao, còn gọi là Cục Lãnh sự, nhưng mọi người vẫn quen miệng gọi là “trung tâm bảo hộ”.

Thân phận nhân sự phức tạp, tồn đọng lịch sử từ việc bố trí người thân, cộng thêm tính chất đột xuất của công tác bảo hộ và hỗ trợ công dân ở nước ngoài, tất cả khiến việc quản lý nơi đây trở nên khó khăn thấy rõ.

Việc bổ nhiệm đã xong, vị trí cũng đã trao, nhưng Úc Sĩ Văn có thể chèo lái con thuyền này tốt hay không lại là chuyện khác.

Ứng Hàn Chi đến phòng họp từ sớm, ngồi đúng vị trí của mình, mở sổ, cầm bút, chờ cuộc họp bắt đầu.

Hoàng Gia và Nghê Tĩnh mỗi người cầm một cốc nước đến đúng giờ.

Nhìn qua phòng họp, vẫn còn khá nhiều chỗ trống. Nghe nói có không ít người xin nghỉ, nghỉ phép năm, nghỉ cưới, nghỉ thai sản cho vợ, nghỉ việc riêng… trùng hợp thế nào lại dồn hết vào cùng một lúc.

Khác với doanh nghiệp mà Ứng Hàn Chi từng làm, nghe nói lãnh đạo ở đây thường không gây khó dễ khi duyệt nghỉ, cũng không có chuyện trong họp thì bóng gió mắng mỏ hay nổi giận đùng đùng.

Quả thật, nhìn Úc Sĩ Văn, cô thấy cảm xúc của anh rất ổn định, ổn định đến mức gần như… không có cảm xúc.

Anh tuần tự lắng nghe báo cáo công việc của các phòng ban và kế hoạch trọng tâm sắp tới, nhắc qua vài việc cần theo dõi gần đây của trung tâm. Cuộc họp diễn ra đúng mực, không hề có kiểu tân quan nhậm chức ba hồi trống như người ta vẫn nói.

Phần lớn nội dung không liên quan gì đến một người mới như Ứng Hàn Chi. Nếu cô là công chức chính thức thì ít nhất cũng còn được giới thiệu sơ qua vài chục giây. Đáng tiếc, cô chỉ là nhân sự hợp đồng, nên trong cuộc họp như thế này, gần như không có suất riêng.

Từ sau lần báo cáo trước đó, Úc Sĩ Văn không còn tiếp xúc công việc riêng với cô nữa, chênh lệch cấp bậc quá lớn, không cần thiết.

Ứng Hàn Chi dần nhận ra, ở đây tồn tại một hệ thống thứ bậc vô hình, khó diễn tả thành lời, nhưng lại cảm nhận rõ ràng.

“Chủ nhiệm Úc, đơn xin nghỉ bệnh của lão Lưu chắc phải kéo dài thêm một tháng nữa. Sau phẫu thuật, ông ấy hồi phục chưa tốt, e là quay lại cũng chưa thể đi công tác ngoại ngay.” Cuộc họp gần kết thúc, nhân viên hậu cần báo cáo xin ý kiến. “Anh xem… nên sắp xếp ai thay công việc của ông ấy?”

Hoàng Gia và Nghê Tĩnh vừa rồi còn cúi đầu nghịch điện thoại nghe vậy liền ngẩng lên. Hai người nhìn nhau đầy ăn ý, mím môi, cố kìm nén vẻ háo hức xem chuyện vui.

Theo lẽ thường, chuyện này chẳng cần đưa lên cuộc họp, một trưởng phòng bất kỳ cũng có thể tự sắp xếp, đâu cần đến người đứng đầu phải bận tâm. Nhưng trớ trêu thay, việc tưởng chừng đơn giản ấy lại không ai xử lý ổn thỏa.

“Mọi người có ý kiến gì không?” Úc Sĩ Văn cầm cốc nước, thong thả thổi làn hơi nóng rồi nhấp một ngụm.

Phía dưới im phăng phắc. Người uống nước thì tiếp tục uống, người ghi chép vẫn cắm cúi viết, ai cũng tránh ánh mắt của anh.

Ứng Hàn Chi để ý, Hoàng Gia và Nghê Tĩnh cũng cúi đầu xuống.

“Chị Tĩnh, đi công tác ngoại là làm gì vậy?” Cô nhỏ giọng hỏi.

“Là đi công tác nước ngoài, có nhiều loại lắm. Nhưng phần việc của lão Lưu thì…” Nghê Tĩnh không nói hết, chỉ để lại một ánh mắt đầy ẩn ý, để cô tự hiểu.

Thấy cấp dưới ai nấy đều im lặng, Úc Sĩ Văn bắt đầu điểm danh: “Lão Trương thì sao?”

“Chủ nhiệm, không phải tôi muốn làm khó lúc quan trọng, nhưng mọi người cũng biết rồi, cha tôi gần đây bệnh nặng, lên Kinh Bắc chữa trị. Tôi là con một, phải tự chăm sóc, khi đi làm còn phải thuê người trông. Lúc này đi công tác thật sự là có khó khăn cá nhân…”

Úc Sĩ Văn gật đầu tỏ ý hiểu: “Vậy… Hoàng Gia?”

Hoàng Gia không ngờ nhanh như vậy đã bị gọi tên, trong lòng thắc mắc sao anh lại bỏ qua mấy người kỳ cựu mà gọi thẳng đến mình.

Nghê Tĩnh dưới bàn khẽ kéo góc áo cô, ra hiệu đừng lên tiếng.

Hoàng Gia gãi đầu, đứng dậy: “Chủ nhiệm Úc, tôi sợ một mình không làm tốt, lỡ làm hỏng việc lại ảnh hưởng đến phòng… Dù sao tôi cũng mới làm chính thức chưa lâu, còn nhiều thứ chưa rành.”

“Không biết thì học.” Úc Sĩ Văn phẩy tay ra hiệu cô ngồi xuống. Bị từ chối hai lần, sắc mặt anh vẫn không đổi, vẫn ung dung như mây gió, không lộ chút tức giận nào. “Có ai tự nguyện thử sức không? Công việc ngoại của lão Lưu tuy vất vả, nhưng cũng rất rèn luyện con người, là một cơ hội tốt.”

Nói đến đây, anh dừng lại một chút rồi bổ sung: “Trong thời gian lão Lưu chưa quay lại, tôi sẽ trực tiếp kèm cặp. Ai được rèn luyện ở vị trí này, sau này khi xét thi đua, thăng tiến hay phúc lợi, tổ chức sẽ ưu tiên xem xét.”

Phòng họp bắt đầu rì rầm. Mọi người cảm thấy cách làm này có phần… không giống lẽ thường. Đường đường là chủ nhiệm trung tâm, lại trực tiếp phụ trách một vị trí cụ thể như vậy? Nhất thời ai cũng không đoán được ý đồ của Úc Sĩ Văn, chỉ là cụm “ưu tiên xem xét” nghe có vẻ hơi… vẽ bánh nhiều hơn thực tế.

Ứng Hàn Chi nhìn trái rồi nhìn phải, không một ai lên tiếng nhận việc.

Bầu không khí trở nên ngượng ngập đến mức có thể cảm nhận rõ ràng.

“Tôi… tôi có thể thử không ạ?” Ứng Hàn Chi rụt rè giơ tay, giọng nói tuy không lớn, nhưng cả phòng họp đều nghe rõ mồn một.

Ồ, lại có người chủ động đứng ra giải vây cho lãnh đạo?

Trong chốc lát, gương mặt mới toanh này trở thành tâm điểm chú ý. Mọi ánh mắt đều đổ dồn về cô gái trẻ vừa giơ tay. Ngồi gần cô nhất là Hoàng Gia và Nghê Tĩnh, biểu cảm trên mặt hai người thay đổi liên tục, phong phú đến mức khó tả.

Hoàng Gia thoáng lộ vẻ ngạc nhiên và khó hiểu, rồi nhanh chóng lấy lại bình thường, nụ cười phảng phất chút khinh miệt kín đáo.

Còn Nghê Tĩnh thì nhìn Ứng Hàn Chi thật lâu, như đang đánh giá lại mỹ nhân ngốc nghếch vốn ngày thường lặng lẽ, không phô trương này.

Chưa kịp để Úc Sĩ Văn lên tiếng, trong phòng họp lại vang lên một giọng nam trong trẻo, trầm ấm, mang theo chút bất cần của tuổi trẻ: “Tôi cũng muốn thử, được không?”

Lần này thì không khí càng có kịch hơn, thậm chí còn nghe thấy vài tiếng cười khẽ khó nhận ra.

Ai cũng biết, người vừa giơ tay kia”không đáng tin đến mức nào. Đó là Lục Nhất Minh, cái gai nổi tiếng của Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự. Anh cùng tuổi với Hoàng Gia, thi vào Bộ Ngoại giao ngay sau khi tốt nghiệp và được phân về Cục Lãnh sự.

Gia cảnh của Lục Nhất Minh thì khỏi nói, ba đời làm chính trị, nền tảng cách mạng vững chắc. Chỉ có điều đến đời anh, cây giống có phần mọc lệch, không nối tiếp được hào quang gia tộc. Thành tựu lớn nhất của anh có lẽ chỉ là tự mình thi đỗ vào một bộ ngành nhẹ nhàng, trở thành công chức. Mà nói cho cùng, công việc này cũng chẳng phải do anh tự nguyện, anh vốn không thích, cũng không ưa bị ràng buộc trong hệ thống.

May là gia đình cũng không kỳ vọng quá nhiều vào cậu cháu này, chỉ mong có một cơ quan quản lý cho đàng hoàng, đừng gây chuyện là được. Dĩ nhiên, trừ những việc vi phạm pháp luật, còn mấy chuyện rắc rối nhỏ thì… vẫn có thể đứng ra chống lưng.

Nếu việc Ứng Hàn Chi chủ động nhận nhiệm vụ có thể được xem là một kiểu ghi điểm, tranh thủ cơ hội, thể hiện thiện chí với lãnh đạo mới, thì màn của Lục Nhất Minh lại giống như một trò đùa. Anh đâu phải muốn rèn luyện hay làm tốt công việc, rõ ràng là chán quá nên tìm chút thú vui. Làm hỏng thì chẳng lạ, làm tốt mới là chuyện hiếm.

Hai người một trước một sau giơ tay, như phản ứng hóa học bất ngờ, khiến Úc Sĩ Văn rơi vào một tình huống không dễ xử lý.

“Chủ nhiệm Úc, Tiểu Ứng mới đi làm chưa được mấy ngày, còn chưa qua thử việc… lại không phải biên chế chính thức. Còn Tiểu Lục thì cũng cần thêm rèn luyện… hay là sau khi họp ta bàn lại, cân nhắc kỹ hơn?” Có lão cáo già lập tức đứng ra trải thảm cho lãnh đạo.

“Đúng vậy, đều là người thiếu kinh nghiệm, lỡ xảy ra sai sót thì ai chịu trách nhiệm?” Người khác phụ họa. “Như vụ lần trước, thiếu nhân sự ở sứ quán, bên mình cử toàn người trẻ, phối hợp không suôn sẻ, thi thể mấy tháng không đưa về được. Gia đình ngày nào cũng đến gây áp lực, cuối cùng vẫn phải nhờ lão vụ trưởng đã nghỉ hưu đích thân xử lý mới ổn thỏa.”

“Đúng rồi, còn chưa qua đánh giá thử việc mà đã cử đi làm nhiệm vụ, chẳng phải trò đùa sao?”

Cũng có người phản đối: “Ai mà chẳng từng từ những năm tháng non nớt mà trưởng thành? Không cho họ cơ hội thì lấy đâu ra kinh nghiệm? Chúng ta cũng đâu phải sinh ra đã thành thạo.”

“Tôi đồng ý, phải có người già dẫn dắt người mới. Trong kỳ thử việc vốn đã có đánh giá ngoại vụ, như vậy là một công đôi việc.”

…

“Quyết định vậy đi, để hai người họ.” Úc Sĩ Văn dứt khoát chốt hạ. “Hai đồng chí trẻ trước mắt đến Trung tâm tiếp nhận khẩn cấp, làm việc theo tiêu chuẩn nhân viên tổng đài để rèn luyện. Mỗi ngày trước khi tan làm, trực tiếp báo cáo công việc với tôi. Nhiệm vụ ngoại vụ sau đó tôi sẽ tự mình dẫn dắt một hai lần rồi đánh giá lại.”

“Tan họp.”

Phân công xong một cách nhanh gọn, anh đứng dậy rời khỏi phòng họp.

Để lại mọi người nhìn nhau, mỗi người một suy nghĩ.

“Tiểu Ứng, sao em lại dám giơ tay vậy?” Nghê Tĩnh nhìn cô với vẻ em xong rồi đấy. “Đừng tưởng ra nước ngoài là vui nhé. Còn phải xem em ở bộ phận nào, làm công việc gì! Hoa tươi, tiếng vỗ tay, cảnh đẹp, mấy thứ đó không đến lượt em đâu.”

“Vậy sẽ đến lượt cái gì?” Ứng Hàn Chi tò mò hỏi.

Hoàng Gia cười, bất chợt buông một câu: “Nếu là khách sạn gần sân bay hay kho bãi ở cảng thì còn coi như may. Chứ nhà xác bệnh viện, nhà tang lễ… mới là chuyện như cơm bữa.”

Ứng Hàn Chi không ngờ lại nhận được câu trả lời như vậy. Cô thoáng sững lại, rồi nhanh chóng chấp nhận, dù là lên núi đao hay xuống biển lửa, cứ nhắm mắt mà làm thôi.

“Còn nữa, nếu đi cùng Lục Nhất Minh…” Nghê Tĩnh hạ giọng, “Em phải chuẩn bị tâm lý. Làm tốt thì công lao là của cậu ta. Làm không tốt, có chuyện xảy ra, cái nồi này chắc chắn sẽ do một nhân viên hợp đồng như em gánh vác. Đã cực mà chẳng được lợi gì, lại còn nếu cậu ta không ưa em, thì trên đường còn khổ nữa.”

“Đúng đó.” Hoàng Gia phụ họa. “Trong cuộc họp chị công khai ủng hộ chủ nhiệm Úc, kể cả sau này chị lén nói không đi nữa, anh ấy cũng không trách, còn nhớ ơn chị. Đây không phải cơ hội tốt để thể hiện đâu. Bọn em nói thật vì thấy cũng hợp với chị.”

Trong lòng Ứng Hàn Chi đã có tính toán riêng. Cô không đáp thẳng, chỉ hỏi điều mình quan tâm:

“Vậy… phụ cấp công tác sẽ có chứ? Nhân viên hợp đồng có giống biên chế không?”

Nghe cô hỏi vậy, Nghê Tĩnh và Hoàng Gia bỗng thấy… mất hứng. Nói bao nhiêu mà cô vẫn chẳng tỏ vẻ e ngại chút nào.

“Không rõ, em chưa đi công tác bao giờ.” Hoàng Gia vừa trả lời qua loa vừa nhanh chóng thu dọn đồ. “Nhưng nhân viên hợp đồng thường bị cắt giảm phụ cấp, thậm chí là không có.”

Thấy Hoàng Gia rời đi trước, Nghê Tĩnh lớn hơn Ứng Hàn Chi vài tuổi và cũng là nhân viên hợp đồng nán lại nói thêm vài câu.

“Tiểu Ứng, bọn mình không gặp thời. Giờ chính sách siết chặt rồi, không như trước. Hồi xưa nếu thân với lãnh đạo, ký cái giấy là hợp đồng nội bộ có thể chuyển thành biên chế. Bây giờ thì muốn vào là phải thi. Với lãnh đạo, giữ thể diện là đủ rồi, nếu em thật sự định xông pha vì họ, thì đúng là ngốc đấy.”

“Em biết.” Ứng Hàn Chi gật đầu. “Em không nghĩ gì khác, chỉ là muốn kiếm thêm chút thu nhập ngoài lương cứng thôi.”

“Còn cái khoản phụ cấp công tác ấy mà,” Nghê Tĩnh nhắc nhở, “Nghe thì vài trăm tệ một ngày có vẻ nhiều, nhưng ở Bộ Ngoại giao thì không dễ kiếm đâu, đặc biệt là ở Trung tâm Bảo hộ Lãnh sự.”

Cô ấy nhìn Ứng Hàn Chi một cái, giọng như khuyên nhủ: “Em còn trẻ, lại xinh xắn, chi bằng dành tâm sức tìm một đối tượng tốt. Chồng chị có một người bạn, chị thấy hai đứa khá hợp đấy. Hay khi nào em rảnh thì đi gặp thử? Uống nước ăn cơm, trò chuyện một chút cũng được mà, có hợp hay không thì tùy duyên thôi.”

“Em cảm ơn chị Tĩnh, nhưng dạo này em thật sự chưa muốn nghĩ đến chuyện tình cảm, dù sao cũng mới chia tay.” Ứng Hàn Chi không từ chối thẳng, coi như giữ thể diện cho đàn chị. “Đợi em ổn định lại rồi, lúc đó nhờ chị giúp em xem xét sau nhé.”

“Ừ, vậy cũng được.” Nghê Tĩnh cười, nhưng ánh mắt lại lạnh lẽo đến lạ. “Chị đi làm việc đây. Tiểu Ứng, em cố gắng nhé, có gì cần thì cứ qua văn phòng tìm chị với Gia Gia.”

“Vâng ạ.”

Thế là sau vài câu xã giao, Ứng Hàn Chi nhanh chóng đến Trung tâm tiếp nhận khẩn cấp để báo danh.