Chương 3

04. Bức ảnh

Bài đăng ấy đã có hơn hai mươi nghìn lượt chia sẻ chỉ sau một đêm.

Tôi từng đọc bình luận về những vụ việc của người khác, tự nhủ rằng không nên đánh giá bất cứ ai qua một tấm hình. Đến lúc chính mình bị đưa lên mạng, tôi mới thấm thía rằng người ta có thể thêu dệt nên một cuộc đời hoàn chỉnh cho mình nhanh đến mức nào.

Có kẻ bảo tôi cố tình mang thai để đào mỏ. Có người tính toán số tiền biệt thự quy đổi ra tiền Việt rồi mỉa mai rằng cả đời họ làm lụng cũng không bằng một lần tôi "được chia tay". Có kẻ còn lục tìm trang cá nhân xưởng gốm của tôi, đăng lại ảnh tôi cười bên lò nung rồi chất vấn xem một kẻ tham tiền lấy đâu ra vẻ thanh cao như thế.

Một khách hàng hủy đơn phục chế bộ bát cổ, để lại lời nhắn: "Tôi không muốn tên mình dính líu đến những ồn ào của cô."

Tôi đọc xong, trả lời rằng tiền cọc sẽ được hoàn lại đúng hợp đồng. Ngón tay tôi vẫn gõ đều cho đến khi nhấn gửi. Sau đó, tôi lao vào phòng tắm nôn thốc nôn tháo đến mức hoa mắt chóng mặt.

Hạ Chi đưa nước cho tôi rồi giật lấy điện thoại: "Đừng xem thêm nữa."

"Mình cần biết họ đang viết những gì."

"Để mình đọc cho, cậu cứ bảo mình tìm gì là được."

Tôi muốn tìm ra kẻ chụp ảnh. Tôi nhớ hôm ra viện, ở sảnh chỉ có trợ lý, người lái xe, vài bệnh nhân và một người đàn ông đội mũ lưỡi trai đứng cạnh máy bán nước. Bức ảnh chụp từ phía bên trái, đúng vị trí người đó đứng.

Hạ Chi phóng to ảnh. Nền phía sau có tấm biển quảng cáo bệnh viện, cạnh đó là bóng người phản chiếu trong kính, nhưng lại quá mờ để nhận diện.

"Tạm thời cứ lưu lại bài và chụp màn hình hết đi," tôi nói. "Đừng đôi co với họ làm gì."

"Mình có người quen làm luật sư. Để mình hỏi chị ấy xem sao."

Người cô ấy nhắc tới chính là chị họ Lục Gia Nghi, một người phụ nữ điềm tĩnh đến mức tôi từng đùa rằng nếu trời sập, chị ấy cũng sẽ yêu cầu lập biên bản trước đã. Gia Nghi gọi video cho tôi ngay tối đó. Sau khi hỏi thăm sức khỏe, chị xem kỹ ảnh và tin nhắn rồi dặn tôi không được xóa bất cứ thứ gì.

"Chị chưa thể xác định ai là kẻ tung ảnh," chị nói. "Nhưng việc ảnh bệnh viện và thông tin mang thai bị lan truyền là rất nghiêm trọng. Em cứ giữ lại bằng chứng. Các hợp đồng bị hủy cũng lưu lại hết. Nếu chúng liên hệ đe dọa hoặc yêu cầu em ký giấy tờ, phải báo cho chị trước tiên."

Tôi gật đầu: "Vậy em cần làm gì để phản hồi trên mạng bây giờ?"

"Em có quyền lên tiếng. Nhưng hiện tại em vừa mới xuất viện. Hãy viết những điều em thực sự muốn xác nhận, rồi để đến ngày mai đọc lại rồi mới quyết định. Đừng để hàng chục nghìn người lạ quyết định thời điểm em kể lại cuộc đời mình."

Gia Nghi ngừng một chút rồi hỏi: "Thanh Cảnh đã biết ảnh lan truyền chưa?"

"Chắc là biết rồi."

Quả nhiên mười phút sau, anh gọi tới.

Tôi không nghe máy. Anh nhắn tin: "Anh đã yêu cầu gỡ bài rồi. Đừng đọc bình luận nữa. Anh sẽ xử lý việc này."

Một tiếng sau, bài đăng gốc đã biến mất. Nhưng bức ảnh đã bị sao chép sang hàng chục tài khoản khác. Thậm chí có kẻ còn ghép ảnh tôi với video cầu hôn của anh, đặt tên: "Hai người phụ nữ, một đêm định mệnh."

Tôi nhận ra người ta luôn thích một câu chuyện có nhân vật phản diện rõ ràng. Và trong phiên bản này, người đó chính là tôi.

Sáng hôm sau, Trần Thanh Cảnh tới nhà Hạ Chi. Lúc chuông cửa vang lên, tôi đang uống sữa. Hạ Chi định bảo tôi vào phòng trong nhưng tôi đã đặt cốc xuống.

Anh mang theo tập giấy ghi lời xin lỗi do bộ phận truyền thông soạn sẵn. Chỉ cần anh xác nhận bức ảnh bị lấy trái ý tôi, họ sẽ làm việc với các bên phát tán. Phần này tôi đồng ý. Nhưng ở cuối lại có dòng: "Trần tiên sinh và cô Lâm đã chấm dứt mối quan hệ tình cảm từ đầu xuân; những thông tin về đứa trẻ là chuyện riêng tư và chưa được xác nhận."

Tôi nhìn vào ngày tháng. Đầu xuân, lúc đó tôi vừa báo tin mình có thai. Ngay hôm sau anh đã bắt đầu gặp gỡ Bạch Xuân Vi.

"Bộ phận truyền thông của anh đúng là giỏi thật," tôi nói.

Anh kéo tờ giấy về phía mình: "Anh chưa kịp xem bản cuối."

"Tại sao người viết lại biết chính xác thời điểm tung ra tin này?"

Anh im lặng. Căn phòng chỉ còn tiếng quạt trần quay đều đặn.

"Anh có thể bắt họ gỡ ảnh, cũng có thể yêu cầu đính chính. Nhưng em sẽ không xác nhận một lời nói dối nào cả."

"Anh sẽ cho người sửa lại."

"Không cần gửi em duyệt đâu. Em sẽ tự viết những điều mình muốn nói."

Anh nhìn tôi: "Em định công khai chuyện có thai sao?"

"Tên và mặt em đã bị phơi bày rồi. Con em cũng bị đưa lên bàn cân của người lạ. Nếu phải lên tiếng, em sẽ dùng chính tên mình."

"Xuân Vi và gia đình cô ấy..."

"Chuyện của họ thì anh tự mà giải quyết."

Anh im bặt. Một lúc sau, anh hỏi: "Em có ăn uống được chút gì không?"

"Có, Hạ Chi nấu cho em."

"Cô ấy còn công việc. Nếu cần người chăm sóc..."

"Em sẽ thuê."

"Đừng đối đáp với anh như một khách hàng nữa được không?"

Tôi nhìn xuống đôi bàn tay mình: "Em không còn biết phải nói chuyện với anh như một người yêu nữa rồi."

Anh rời đi khi cốc sữa của tôi vẫn còn vơi một nửa. Tôi đứng bên cửa sổ, nhìn xe anh lái ra khỏi cổng khu chung cư rồi hòa vào dòng xe cộ. Khoảng một giờ sau, trợ lý của anh nhắn tin rằng công ty đang yêu cầu gỡ các bức ảnh xâm phạm đời tư của tôi.

Tôi nhắn lại lời cảm ơn rồi thôi, không thêm gì nữa.

Đến chiều, một tin tức mới xuất hiện: ảnh chụp màn hình cuộc trò chuyện, người gửi tự xưng là "người quen của Lâm Trân", khẳng định tôi từng khoe chỉ cần sinh con trai là sẽ vào được Trần gia. Câu chữ được viết hệt như giọng điệu của tôi trong những tin nhắn cũ, nhưng tên tài khoản đã bị che khuất.

Tôi chưa bao giờ nói câu đó. Đứa trẻ này cũng là một bé gái.

Thông tin giới tính của con chỉ có Hạ Chi, tôi, Trần Thanh Cảnh và bác sĩ biết. Tôi thấy nhẹ lòng vì bức ảnh giả đã bộc lộ sơ hở: kẻ dựng chuyện hoàn toàn không biết con tôi là ai.

Tôi viết một bài ngắn trên trang cá nhân của xưởng gốm.

Tôi là Lâm Trân, người trong bức ảnh tại bệnh viện. Tôi chưa hề nhận căn nhà hay khoản tiền nào như những bài đăng đã nêu. Bức ảnh và thông tin sức khỏe của tôi đã bị phát tán khi chưa được phép. Những lời lẽ cho rằng tôi dùng đứa trẻ để đổi lấy hôn nhân đều là bịa đặt. Tôi đang lưu lại bằng chứng để làm việc với những người phát tán thông tin. Xin đừng tìm kiếm hay làm phiền người thân của tôi.

Tôi đọc lại ba lần. Không hề có tên Trần Thanh Cảnh. Cũng chẳng có Bạch Xuân Vi. Tôi không muốn tương lai của con mình bị trói buộc bởi những câu chuyện về sự phản bội của người cha.

Tôi nhấn đăng bài. Chỉ hai phút sau, những bình luận đầu tiên bắt đầu xuất hiện. Có người lên tiếng xin lỗi, cũng có kẻ dè bỉu bảo rằng tôi đang cố đóng vai nạn nhân. Tôi tắt ứng dụng, rồi chìm vào giấc ngủ.

Khi tỉnh dậy, điện thoại hiện lên một tin nhắn từ số lạ.

Đừng ký bất kỳ loại giấy tờ nào liên quan đến tác phẩm men lam của cô. Họ đang ráo riết chuẩn bị để ra mắt nó dưới danh nghĩa của một người khác.

Tôi giật mình ngồi bật dậy.

Men lam.

Đó là bộ hoa văn cuối cùng mà mẹ tôi đã phác thảo trước khi qua đời. Tôi đã mất ba năm ròng rã để thử nghiệm sắc men và chỉ mới hoàn thiện bản thiết kế vào mùa đông năm ngoái.

Tôi nhìn chiếc hộp gỗ nằm cạnh giường. Mọi chuyện vốn dĩ chẳng liên quan gì đến Trần Thanh Cảnh, ngoại trừ một chi tiết nhỏ: mùa đông năm đó, tôi từng mang bộ bản vẽ đến căn hộ chung của chúng tôi.

05. Mảnh trăng trong lò nung

Mẹ tôi gắn bó với nghề gốm suốt hai mươi bảy năm. Bà có một thói quen là vẽ một nét trăng khuyết ở dưới đáy mỗi chiếc bát, giấu khéo léo dưới lớp men. Khi còn bé, tôi từng hỏi tại sao bà lại giấu ánh trăng ở chỗ chẳng ai nhìn thấy như vậy.

Bà mỉm cười bảo: "Ai dùng bát ăn cơm hằng ngày rồi cũng có lúc phải lật nó lên để rửa. Những lúc đó, họ sẽ biết mình đã sống thêm được một ngày."

Mẹ mất khi tôi vừa tròn hai mươi hai tuổi. Lò gốm ở Nam Thành từng đóng cửa suốt một thời gian dài. Tôi lên thành phố theo học ngành phục chế, vừa đi làm vừa miệt mài tìm cách khôi phục công thức men độc quyền của bà. Sắc men khi ra lò có màu xanh lơ mờ ảo như bầu trời sau cơn mưa, còn những đường rạn mảnh mai lại tạo thành các vệt sáng đầy tự nhiên. Tôi đặt tên cho bộ thiết kế ấy là Trăng Sau Mưa.

Mùa đông năm ngoái, Trần Thanh Cảnh tình cờ thấy tôi ôm tập bản vẽ, anh hào hứng nói rằng có một dự án khu nghỉ dưỡng đang cần các vật dụng trang trí thủ công. Tôi bảo mình chưa muốn bán bản thiết kế, chỉ dự định thực hiện một triển lãm nhỏ để tưởng nhớ mẹ. Anh cười rồi đáp: "Anh đâu có thiếu tiền đến mức phải nhắm vào tác phẩm của em."

Tôi đã tin anh. Thậm chí, tôi còn đưa cho anh xem toàn bộ những bản thử nghiệm.

Tin nhắn lạ chỉ vỏn vẹn một câu. Tôi định gọi cho Gia Nghi, nhưng nhìn lại đồng hồ đã quá nửa đêm. Tôi mở máy tính, kiểm tra lại thư và kho lưu trữ. Tài liệu gốc, các bản vẽ theo ngày, cả hình ảnh những mẻ nung thất bại đều vẫn còn nguyên. Tôi khẽ thở phào.

Sáng hôm sau, Gia Nghi đến nhà Hạ Chi. Chị xem tin nhắn rồi nhận định: "Chưa biết ai gửi và thông tin chính xác đến đâu. Em hãy lập một bản liệt kê cụ thể: những tác phẩm em đã làm, tài liệu chứng minh quá trình, danh sách người đã từng xem, và những nơi em từng gửi bản vẽ. Chúng ta cần kiểm tra kỹ trước khi phản ứng."

Tôi đưa cho chị chiếc hộp gỗ cùng ổ cứng dữ liệu.

Trong ổ cứng có đến hàng trăm bức ảnh. Một bức khiến tôi phải dừng lại thật lâu: Trần Thanh Cảnh đứng trước lò gốm, tay cầm chiếc bát vừa lấy ra, đang cười tươi quay về phía tôi. Hồi đó anh còn chưa phân biệt nổi men lỗi với men đẹp. Tôi nhớ mình từng nói chiếc bát anh cầm bị một vết chấm đen ở miệng, nhưng anh chỉ bảo không sao, vì đồ có lỗi thì mới giống người thật.

Tôi vội vàng tắt ảnh đi.

Hai ngày sau, chúng tôi nhận được tin về buổi ra mắt bộ sưu tập nội thất cho khách sạn của tập đoàn Bạch. Tên bộ sưu tập là Nguyệt Vũ. Ngay khi ảnh quảng bá vừa đăng tải, tôi đã nhận ra chiếc đĩa men xanh đặt cạnh lọ hoa: nét trăng khuyết dưới chân đĩa lộ ra một nửa, giống hệt đường khắc tay của mẹ tôi.

Hạ Chi phóng to bức ảnh lên. "Họ lấy bản mẫu của em hay là tự làm vậy?"

"Bản mẫu này là do mình làm mà."

Tôi nhận ra vệt men đọng ở mép phải. Khi nung, tôi đã vô tình để nó dày hơn dự định. Không thể có chiếc thứ hai giống hệt như thế này.

Trên bức ảnh quảng bá ghi rõ tên nhà thiết kế: Bạch Xuân Vi.

Tôi chưa kịp phản ứng gì thì nhận được cuộc gọi từ một số lạ. Người phụ nữ ở đầu dây bên kia tự giới thiệu là nhân viên phụ trách trưng bày của tập đoàn Bạch. Cô ấy hỏi tôi có phải là người quản lý xưởng Nam Thành không, rồi đề nghị mua thêm vài mẫu gốm cũ để "hoàn thiện không gian triển lãm". Khi tôi hỏi lấy số điện thoại ở đâu, cô ấy ấp úng nói hồ sơ của tôi nằm trong tài liệu mà đối tác gửi sang.

"Đối tác nào vậy?"

Cô ấy im lặng hồi lâu rồi bảo sẽ gọi lại sau.

Tôi hiểu mọi chuyện chưa chắc chỉ đơn giản là việc ai đó lấy trộm bản vẽ. Có thể Trần Thanh Cảnh đã đưa tài liệu của xưởng tôi vào dự án; cũng có thể Bạch Xuân Vi nhìn thấy rồi tự ý dùng mà anh không hay biết. Nhưng dù thế nào, chiếc đĩa trong ảnh vẫn là món đồ tôi đã tỉ mỉ nặn bằng tay.

Tôi gửi email cho bộ phận tổ chức, yêu cầu xác nhận nguồn gốc chiếc đĩa và tạm ngừng sử dụng hình ảnh khi chưa có sự cho phép của tôi. Gia Nghi giúp tôi chau chuốt lại câu từ. Chúng tôi vẫn chưa công khai sự việc mà quyết định chờ đợi phản hồi.

Đến tối, Trần Thanh Cảnh xuất hiện. Lần này anh không đến nhà Hạ Chi mà đứng đợi ở quán cà phê dưới chung cư. Tôi cùng Gia Nghi đi xuống.

Anh thấy Gia Nghi thì khẽ gật đầu, ánh mắt thoáng lộ vẻ không vui. "Anh muốn nói chuyện riêng với em."

"Tôi sẽ ngồi ở bàn bên cạnh," Gia Nghi nói, "nếu em tôi cần thì cứ gọi."

Anh nhìn tôi chờ đợi, tôi khẽ gật đầu.

Khi chỉ còn hai người ngồi đối diện, anh đặt một phong bì tài liệu lên bàn. Bên trong là email từ đội ngũ pháp lý của tập đoàn Bạch, xác nhận bộ sưu tập Nguyệt Vũ được phát triển dựa trên "nguồn cảm hứng chung" từ nghệ thuật gốm cổ, không thuộc quyền sở hữu của cá nhân nào.

"Anh biết chuyện này từ trước à?" tôi hỏi.

"Anh vừa mới biết thôi. Xuân Vi bảo cái đĩa đó là vật cô ấy mua lại từ một cửa hàng đồ cũ."

"Một món đồ có vết men lỗi giống hệt món em từng để ở phòng làm việc của anh sao?"

Anh trầm ngâm. Tôi nhìn rõ khoảnh khắc anh dần nhớ ra chiếc đĩa đó. Mùa đông năm ngoái, tôi từng đặt nó trên giá sách trong văn phòng của anh, ngay cạnh bức ảnh chụp chung của hai đứa.

"Anh sẽ hỏi lại cô ấy về chuyện này."

"Em đã gửi câu hỏi bằng văn bản cho ban tổ chức. Họ có thể trả lời lại bằng văn bản."

"Em định biến chuyện này thành một vụ tranh chấp pháp lý sao?"

"Em chỉ muốn lấy lại tác phẩm của chính mình thôi."

"Có lẽ đây chỉ là một sự hiểu nhầm thôi mà."

"Vậy thì hãy để họ giải thích rõ ràng."

Anh nhìn chiếc cốc nước trước mặt nhưng không chạm vào. Một lúc sau, anh nói: "Trân Trân, thời điểm này rất nhạy cảm. Lễ cưới của chúng ta..."

"Kể từ tối hôm ở bệnh viện đến nay, chuyện gì liên quan đến em cũng đều phải chờ đợi sau lễ cưới của anh sao?"

"Anh chỉ đang nghĩ cho em thôi. Người ta sẽ bảo em cố tình gây sự đấy."

"Người ta đã nói thế rồi còn gì. Vì có kẻ phát tán ảnh em ở bệnh viện rồi tung tin em nhận biệt thự. Nếu cứ đợi người ta phải nghĩ tốt mới được bảo vệ tác phẩm của mẹ mình, chắc em sẽ phải đợi đến hết đời mất."

Anh định đưa tay ra cầm tay tôi, nhưng sực nhớ ra Gia Nghi vẫn đang ngồi bàn bên cạnh. Bàn tay anh đành dừng lại giữa không trung.

"Tác phẩm của mẹ em rất quan trọng," anh khẽ nói. "Anh thừa biết điều đó mà."

"Anh đã từng biết."

Tôi đứng dậy. Trước khi bỏ đi, tôi nói thêm: "Chiếc đĩa men xanh em từng đặt ở văn phòng anh, anh hãy kiểm tra xem nó đã biến mất từ khi nào nhé."

Trần Thanh Cảnh im lặng không đáp.

Tôi bước ngang qua anh. Vừa đến cửa quán, điện thoại rung lên. Một tin nhắn lạ lại tới:

Chiếc đĩa đã bị đem đi vào ngày 12 tháng 3. Có camera ghi lại ở hành lang tầng 19. Người trực tiếp đưa nó ra ngoài chính là trợ lý riêng của cô Bạch.

Tôi ngoái đầu nhìn qua cửa kính. Trần Thanh Cảnh vẫn ngồi đó, trên trán còn dán miếng băng trắng, bóng dáng anh nhìn thật đơn độc dưới ánh đèn vàng vọt.

Tôi chẳng biết ai đang giúp mình, nhưng người đó biết quá rõ những nơi mà chúng tôi từng tin là chỉ có hai người biết.

06. Rời thành phố

Gia Nghi khuyên tôi không nên tự đi tìm camera của một công ty khi chưa nắm rõ quyền tiếp cận. Chị giúp tôi gửi yêu cầu xác nhận và yêu cầu lưu giữ dữ liệu qua kênh chính thức, đồng thời nhờ ban tổ chức triển lãm tạm dừng việc trưng bày chiếc đĩa đó. Email vừa gửi đi vào buổi sáng, đến chiều họ đã trả lời rằng sẽ tiến hành kiểm tra nguồn gốc hiện vật.

Tôi đưa cho Hạ Chi xem ảnh những mẻ men đã nung, giúp chị phân loại bản vẽ và đóng hộp tài liệu. Hôm ấy, một đơn hàng phục chế từng bị hủy trước đó bỗng nhiên được khách đặt lại. Bà chủ cửa hàng nhắn nhủ: "Tôi đã xem tác phẩm của cô từ trước rồi. Đời tư của cô tôi không quan tâm. Chỉ mong cô làm chiếc bình này cẩn thận như đã hứa."

Tôi nhìn tin nhắn ấy còn lâu hơn cả khi đọc hàng nghìn lời mạt sát trên mạng. Hóa ra, vẫn có những người sẵn lòng nhìn nhận tôi là một người thợ thực thụ.

Bác sĩ tái khám bảo tôi có thể vận động nhẹ nhàng nhưng vẫn cần phải theo dõi thêm. Tôi bàn với Hạ Chi về việc trở lại Nam Thành. Ngôi nhà mẹ để lại cách bệnh viện thành phố chưa đầy hai mươi phút lái xe, có khoảng sân đủ rộng để mở lại xưởng gốm nhỏ. Ở đó còn có dì Mẫn, người từng cùng mẹ tôi chăm nom lò gốm, cùng với vài vị khách hàng cũ vẫn tin tưởng tôi.

"Cậu muốn đi thật sao?" Hạ Chi hỏi.

"Mình cần một nơi yên tĩnh để làm việc."

"Còn ông Trần thì sao?"

"Anh ấy sẽ biết nơi mình ở. Con là con anh ấy mà. Nhưng mình không muốn cuộc sống của mình chỉ là một nhánh nhỏ mọc ra từ lịch trình đám cưới bận rộn của anh ấy."

Hạ Chi buông chiếc hộp trên tay xuống, ôm chặt lấy tôi.

"Được, mình sẽ đưa cậu đi."

Chúng tôi lên đường từ lúc trời còn mờ sương. Tôi ngồi ở ghế sau, kê một chiếc gối mềm dưới hông. Những tòa nhà dần lùi lại phía sau ô kính, thay vào đó là những dải ruộng xanh mướt và những mái nhà thấp thoáng. Điện thoại rung lên vài lần. Tôi không buồn ngó ngàng đến cho đến khi xe dừng lại ở trạm nghỉ.

Trần Thanh Cảnh đã gọi tổng cộng bốn cuộc.

Em đang ở đâu?

Nghe điện thoại đi. Bác sĩ bảo em vẫn cần phải theo dõi sức khỏe.

Anh đến nhà Hạ Chi nhưng cô ấy nói em đi rồi.

Tôi nhắn trả lời: Em về nhà mẹ ở Nam Thành rồi. Đã có lịch khám và người chăm sóc riêng. Nếu có chuyện liên quan đến đứa trẻ, em sẽ báo. Những vấn đề khác, anh cứ liên hệ qua Gia Nghi.

Anh gọi lại ngay lập tức. Tôi nhấn nghe máy.

"Em đi mà không nói với anh lấy một lời sao?"

"Em vừa nói rồi đấy thôi."

"Đó là sau khi em đã đi rồi!"

"Nếu báo trước, anh sẽ làm gì? Sắp xếp vé máy bay sang Mỹ thay em à?"

Anh lặng im. Ở đầu dây bên kia, tôi nghe thấy tiếng ai đó đang nhắc anh đến giờ họp.

"Tối nay anh sẽ đến Nam Thành," anh nói.

"Em cần nghỉ ngơi."

"Anh không thể làm như không biết việc mẹ con em đã chuyển đi."

"Anh biết rồi. Em chẳng giấu gì cả."

"Trân Trân, em có thể ghét anh. Nhưng đừng trừng phạt con bằng cách không cho anh lại gần nó."

Tôi nhắm nghiền mắt. "Con đang ở trong bụng em. Mỗi lần anh xuất hiện, điều đầu tiên anh làm là yêu cầu em nhường chỗ cho cuộc hôn nhân mới của anh. Em cần sự yên ổn. Nếu anh thực sự nghĩ cho đứa bé, hãy cho em một khoảng lặng."

Giọng anh trầm xuống. "Bao lâu?"

"Đến khi em có thể nhìn anh mà không nhớ về tiếng pháo hoa của đêm hôm ấy."

Anh lặng im không trả lời. Tôi cúp máy, đặt điện thoại lên đùi. Chiếc xe lăn bánh, chậm rãi đi qua cây cầu cũ bắc ngang con sông nông. Tôi nhận ra bờ lau năm xưa mẹ từng đưa tôi đi hái hoa. Từ đây về nhà chỉ mất tầm mười phút.

Dì Mẫn đang đứng đợi trước cổng. Bà đã ngoài năm mươi, mái tóc lốm đốm bạc, bàn tay lúc nào cũng lấm lem màu đất dù đã cố rửa sạch. Thấy tôi xuống xe, dì hít một hơi thật sâu.

"Gầy đi rồi."

"Con đang mang thai, sao dì lại bảo con gầy chứ?"

"Gầy ở ánh mắt."

Tôi chẳng biết nói câu đùa nào để đáp lại, đành cúi đầu ôm lấy dì.

Căn nhà thấp có giàn hoa giấy vươn mình trước hiên. Trong sân, chiếc lò nung cũ phủ kín bạt, bên cạnh là những cái chum mẹ từng dùng để ủ đất. Tôi mở cửa xưởng, mùi bụi bặm và gỗ khô ùa ra, hòa quyện với thứ hương vị quen thuộc đến mức nước mắt tôi chực trào.

Trên bàn gỗ vẫn còn chiếc bát men xanh bị nứt. Mẹ từng định sửa rồi lại quên mất. Tôi cầm nó lên, lật đáy bát. Nét trăng khuyết nhỏ bé hiện ra dưới lớp bụi phủ mờ.

"Con đã về rồi," tôi khẽ thì thầm.

Buổi tối, Hạ Chi ngủ ngoài phòng khách, còn dì Mẫn thì về căn nhà bên cạnh. Tôi thức trắng một mình, bật đèn xưởng, lôi chỗ đất từ thùng cũ ra thử. Đất quá khô, cần phải thêm nước. Tôi nhúng tay vào chậu, nhào thật chậm từng chút một. Đứa bé trong bụng khẽ cựa quậy.

"Con cũng thích cảm giác này sao?"

Ngoài sân bất chợt có tiếng bước chân.

Tôi cứ ngỡ Hạ Chi đã thức dậy, nhưng người đứng trước cửa lại là một người đàn ông cao gầy, tay cầm túi giấy đựng vài cuốn sách. Anh mặc áo sơ mi màu xanh nhạt, vai áo đã thấm đẫm hơi mưa.

"Xin lỗi," anh lên tiếng. "Tôi thấy đèn sáng nên ghé vào. Dì Mẫn bảo sáng mai mới nên đến, nhưng tiện đường nên tôi ghé qua luôn."

Tôi nhìn anh. Anh lùi lại một bước, chỉ tay về phía tấm biển gỗ cũ treo ngoài cổng.

"Tôi tìm xưởng của cô Ngô Vân. Hôm nay mới biết cô ấy đã qua đời."

Ngô Vân là mẹ tôi.

"Tôi là con gái bà," tôi trả lời. "Anh cần tìm gì?"

Người đàn ông cúi nhìn túi sách, rồi lại nhìn chiếc bát trên tay tôi. Ánh mắt anh dừng lại ở nét trăng khuyết. Anh hỏi: "Chiếc bát này là sản phẩm của xưởng sao?"

"Đúng vậy."

"Tôi đang tìm người phục chế bộ gạch gốm tại thư viện Nam Thành. Mẹ cô từng nhận lời với ban quản lý trước khi bà mất. Nếu cô không tiện, tôi sẽ quay lại vào dịp khác."

Anh nói rất từ tốn, như đang để lại cho tôi quyền từ chối.

Tôi đặt chiếc bát xuống. "Chín giờ sáng mai. Anh mang ảnh hiện trạng đến được không?"

"Được."

Anh lấy trong túi ra tấm danh thiếp, đặt lên bậu cửa rồi xoay người bước lùi vào màn mưa.

Tôi bật thêm đèn rồi đọc dòng chữ trên đó.

Tạ Hoài Cảnh - kiến trúc sư phụ trách phục hồi thư viện Nam Thành.

Đó là lần đầu tiên tôi gặp anh.

07. Người biết chờ đợi đất khô

Sáng hôm sau, Tạ Hoài Cảnh đến đúng chín giờ, mang theo bản vẽ cùng tập ảnh hiện trạng. Anh không hề có hoa hay trái cây để lấy lòng chủ nhà, chỉ lặng lẽ xếp giấy tờ lên bàn rồi hỏi tôi liệu có cần đổi sang hôm khác cho tiện không.

"Tôi làm được," tôi đáp.

Anh gật đầu. "Vậy chúng ta bắt đầu xem từ phía tường Đông nhé."

Thư viện Nam Thành đã được xây dựng từ gần bảy mươi năm trước. Những viên gạch trang trí dọc hành lang do chính tay xưởng ông ngoại tôi làm. Qua nhiều mùa mưa, lớp men đã bong tróc từng mảng. Một lần sửa chữa sai cách khiến cả dải họa tiết bị phủ sơn bóng. Mẹ tôi từng nhận lời khôi phục một ô nhỏ, nhưng vì bà đổ bệnh nặng nên dự án đành dang dở.

"Ông ngoại cô có ký tên ở mặt sau viên gạch," Hoài Cảnh nói. "Khi tháo một viên vỡ, chúng tôi đã nhìn thấy dấu trăng này."

Anh chỉ vào bức ảnh chụp vết khắc hơi lệch. Đó không phải nét trăng của mẹ; hồi ấy ông ngoại còn vẽ thêm một ngôi sao nhỏ bên cạnh. Tôi nhận ra ngay lập tức.

"Đây là lô nung năm thứ ba của xưởng," tôi nói. "Mẹ tôi vẫn giữ cuốn sổ ghi chép."

Tôi tìm chiếc hộp giấy cũ trên kệ, lấy ra quyển sổ đã ố vàng mép. Tạ Hoài Cảnh kiên nhẫn đợi tôi tự lật trang, tuyệt nhiên không chạm vào đồ của mẹ. Chúng tôi bàn về nhiệt độ nung, độ co của đất, màu men trước và sau khi phục chế. Đó là cuộc trò chuyện đầu tiên trong suốt nhiều tuần mà tôi không phải cố gắng giải thích xem mình có đáng thương hay không.

Đến trưa, anh xếp gọn bản vẽ lại.

"Cô cứ cân nhắc sức khỏe trước đã," anh nói. "Công việc này cần rất nhiều thời gian. Tôi không cần cô trả lời ngay đâu."

Tôi bỗng thấy buồn cười. "Sao ai gặp tôi cũng biết tôi đang mang thai thế nhỉ?"

Anh liếc nhìn bụng tôi rồi nhanh chóng dời mắt đi chỗ khác. "Tôi xin lỗi. Tôi nghe dì Mẫn dặn không để cô đứng quá lâu."

"Tôi chỉ hỏi đùa thôi mà."

"À..." Anh hơi lúng túng, khiến tôi lần đầu tiên trong ngày cảm nhận được mình vẫn còn khả năng làm người khác thấy bối rối.

Sau khi anh đi, dì Mẫn mang cơm vào. Dì bày thêm một chiếc bát nữa, mặc dù tôi đã nói Hạ Chi ăn rồi.

"Cậu Tạ ấy năm nào cũng về thăm thư viện," dì kể. "Bà ngoại cậu ấy từng làm thủ thư ở đó. Khi bà mất, cậu ấy nhận thiết kế lại phần mái. Cậu ấy nói là muốn làm để người đời sau còn chỗ đọc sách."

"Dì đang kể tiểu sử của anh ta cho con nghe à?"

"Dì đang kể chuyện thư viện. Sao con lại nghe lệch lạc đi đâu thế?"

Bị dì trêu chọc, tôi bật cười thành tiếng. Đã rất lâu rồi, nụ cười ấy mới xuất hiện mà không kèm theo bất kỳ dư vị đắng chát nào.

Trong tuần kế tiếp, tôi và Hoài Cảnh trao đổi bản vẽ qua email. Anh gửi ảnh các mảng gạch chụp dưới ánh nắng ban ngày, ghi chú rõ chỗ nào cần giữ lại, chỗ nào bắt buộc phải gia cố. Có lần tôi trả lời lúc hai giờ sáng, năm phút sau đã thấy anh nhắn: Ngày mai xem cũng được mà. Cô nghỉ ngơi đi.

Tôi không nhắn trả lời. Sáng ra lại thấy một file mới: anh đã đánh dấu chi tiết từng phần để tôi đỡ phải soi ảnh lâu.

Một người đàn ông cẩn thận như vậy vẫn chưa đủ để khiến tôi yêu lần nữa. Tôi hiểu điều đó hơn ai hết. Nhưng sự cẩn thận mà không ép buộc tôi phải mắc nợ khiến tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn hẳn.

Trong lúc tôi thử mẻ men cho dự án thư viện, tập đoàn Bạch gửi thư phản hồi. Họ xác nhận chiếc đĩa trong ảnh quảng cáo là mẫu do "đơn vị hợp tác" gửi đến, đồng thời đề nghị gặp mặt để bàn về quyền sử dụng. Tuy nhiên, họ giấu nhẹm danh tính người hợp tác đó.

Gia Nghi nhận định đây là dấu hiệu họ đã bắt đầu xem trọng yêu cầu của tôi. Chị bảo nếu sức khỏe cho phép, chúng tôi nên có một buổi làm việc chính thức và có biên bản. Tôi đồng ý.

Buổi gặp diễn ra ở Nam Thành vì tôi từ chối đi xa. Phía bên kia cử ba người đến: một đại diện pháp lý, một phụ trách thiết kế và đích thân Bạch Xuân Vi.

Ngay khi cô ta vừa xuất hiện, dì Mẫn ở ngoài sân đã ném cho tôi cái nhìn cảnh giác. Tôi gật đầu, bảo dì vào trong. Đây là xưởng của mẹ, tôi không muốn bất cứ ai bị đuổi khỏi nơi này chỉ vì họ có mối liên hệ với Trần Thanh Cảnh.

Bạch Xuân Vi đưa mắt nhìn những chiếc bát trên kệ. "Không ngờ xưởng cũ lại có thẩm mỹ tốt đến thế."

"Tôi cũng không ngờ chiếc đĩa từ văn phòng người khác lại được ưu ái đặt ngay giữa bức ảnh quảng bá của cô đến vậy."

Gia Nghi khẽ chạm vào tay tôi, nhắc tôi giữ bình tĩnh. Chị bắt đầu trao đổi, đưa ra hồ sơ ảnh, bản vẽ và danh sách các hiện vật tôi yêu cầu họ trả lại. Phía Bạch Xuân Vi đáp rằng họ sẽ xác minh lại quy trình bàn giao.

Bạch Xuân Vi nghe một hồi, bỗng hỏi: "Nếu trả lại chiếc đĩa và ghi tên cô vào phần cảm ơn, chuyện này có thể kết thúc tại đây không?"

"Tên tôi phải nằm ở vị trí tác giả của chiếc đĩa và mẫu hoa văn này," tôi đáp. "Ngoài ra, mọi thiết kế khác dựa trên bản vẽ của tôi đều phải được làm rõ."

"Cô muốn tiền đúng không?"

"Tôi muốn biết họ đã sử dụng bản vẽ của tôi như thế nào. Sau đó mới bàn đến phương án sử dụng."

Cô ta mím chặt môi. "Cô đúng là biết cách chọn thời điểm đấy."

Tôi đặt hai tay lên mặt bàn. "Tôi gửi yêu cầu sau khi nhìn thấy tác phẩm của mình trên ảnh quảng cáo. Còn thời điểm ra mắt là do cô tự chọn."

Mặt người phụ trách thiết kế bỗng trắng bệch. Anh ta nhìn Bạch Xuân Vi, rồi vội vàng cúi xuống ghi chép. Tôi nhận ra có điều gì đó mà người đàn ông này đang che giấu, hoặc anh ta biết quá nhiều chuyện bên trong.

Buổi làm việc kết thúc trong bầu không khí lịch sự nhưng lạnh ngắt. Gia Nghi giữ lấy biên bản, bảo họ phải gửi tài liệu trước thứ Sáu. Khi Bạch Xuân Vi ra tới cổng thì bất chợt quay đầu lại.

"Cô có muốn biết Thanh Cảnh đã nói gì khi tôi nhắc về cô không?"

"Tôi không có nhu cầu."

"Anh ấy bảo cô rất kiêu ngạo. Ngay cả khi rơi vào đường cùng cũng không chịu nhận sự giúp đỡ."

"Có lẽ anh ấy hiểu đúng phần đó đấy."

Cô ta nhìn thẳng vào mắt tôi. "Còn tôi lại thấy cô đang muốn có tất cả mọi thứ cùng lúc. Vừa muốn anh ấy nhớ về mình, vừa muốn mọi người thương hại, lại muốn tác phẩm của mình xuất hiện trong khách sạn của tôi nhưng không muốn chia sẻ bất cứ điều gì."

"Tác phẩm là của tôi. Tôi chưa bao giờ cầu xin ai mang nó vào khách sạn của cô cả."

Cô ta cười nhạt, nụ cười mỏng manh tựa những vết rạn trên lớp men sứ. "Cô cứ giữ lấy nó mà dùng, xem thử có đủ nuôi con không."

Cô ta lên xe rời đi. Tôi đứng dưới giàn hoa giấy, bỗng nhận ra câu nói cuối cùng ấy chẳng khác nào câu hỏi mà Trần Thanh Cảnh đã dành cho tôi trong bệnh viện. Những kẻ chưa từng biết đến thiếu thốn luôn có cách hình dung giống hệt nhau về nỗi khổ của người khác.

Chiều hôm đó, mẻ gạch thử đầu tiên được ra lò. Ba viên bị nứt, hai viên bị cong, chỉ duy nhất một viên có màu gần tương đồng với lớp men cũ ở thư viện. Tôi đặt viên gạch hoàn hảo ấy lên bàn, chụp một tấm ảnh rồi gửi cho Hoài Cảnh.

Anh hồi âm: Màu lên rất sát rồi. Đường rạn đẹp đấy, nhưng tôi chỉ muốn hỏi là cô có thấy mệt không?

Tôi gõ phím: Có. Đang có người làm phiền tôi đây.

Ba phút sau, anh gửi lại một bức ảnh chụp con mèo vàng đang nằm ngửa bụng trên bậc thềm thư viện.

Nhân viên an ninh chỗ chúng tôi đang nghỉ trưa đấy. Tôi thay mặt nó hỏi xem cô có muốn nghỉ nốt ngày mai không?

Tôi bật cười thành tiếng. Dì Mẫn ở trong bếp nghe thấy liền ngó ra hỏi có chuyện gì. Tôi bảo không có gì đâu, chỉ là một con mèo đang nghỉ trưa thôi.

Lúc đó, tôi không hề biết rằng ở thành phố cũ, Trần Thanh Cảnh vừa nhận được đoạn trích xuất từ camera hành lang tầng mười chín.