Chương 4

08. Hành lang tầng mười chín

Chuyện này mãi về sau tôi mới biết được, thông qua lời kể của trợ lý họ Chu.

Trần Thanh Cảnh xem đoạn băng trước khi nhìn vào điện thoại. Vào ngày 12 tháng 3, trợ lý của Bạch Xuân Vi đã lẻn vào văn phòng anh ngay lúc thư ký đang bận chuyển phòng họp. Cô ta lấy chiếc đĩa từ trên giá sách, chụp vội vài trang tài liệu trong tập hồ sơ màu xanh rồi cho tất cả vào một túi đựng. Dù không thấy rõ nội dung, nhưng trên bìa tập hồ sơ có dòng chữ viết tay của tôi: Trăng Sau Mưa - thử màu lần 11.

Anh xem đi xem lại đoạn phim ấy ba lần. Sau đó, anh hỏi thư ký ai đã cho phép người vào văn phòng mình. Câu trả lời chính là anh. Hôm đó vì Bạch Xuân Vi cử người tới lấy mẫu tài liệu của dự án hợp tác, anh đang bận cuộc gọi nên thuận miệng bảo cô ấy cứ vào lấy.

Chỉ một sự thuận miệng như vậy thôi đã đủ để tác phẩm của mẹ tôi bị người khác chiếm hữu.

Tối hôm đó, anh tìm gặp Bạch Xuân Vi. Cô ta thừa nhận người của mình lấy chiếc đĩa, đổ lỗi rằng trợ lý tưởng đó là vật mẫu mà anh đã đồng ý cho dùng. Còn về các bản vẽ, cô ta chối bay chối biến. Người phụ trách thiết kế của Bạch gia đã vẽ lại hoa văn từ chiếc đĩa, vô tình dẫn đến việc có nhiều chỗ giống hệt mẫu của tôi.

"Em sẽ bảo họ sửa lại," cô ta nói. "Cần bao nhiêu tiền, em trả là được chứ gì."

Trần Thanh Cảnh đặt điện thoại xuống bàn, bật lại đoạn camera. "Không chỉ có chiếc đĩa đâu. Tại sao người của em lại chụp cả hồ sơ?"

"Anh đi mà hỏi cô ta ấy."

"Anh đang hỏi em đấy."

Bạch Xuân Vi nhìn anh một lúc rồi phá lên cười. "Anh đến đây chất vấn cứ như thể chính anh chưa từng mang bản vẽ của cô ta đi giới thiệu khắp nơi ấy nhỉ."

"Anh chỉ giới thiệu xưởng của Trân Trân thôi. Anh chưa bao giờ cho phép họ sử dụng thiết kế của cô ấy cả."

"Anh để bản vẽ ở văn phòng chung với tài liệu hợp tác, lại còn bảo nhân viên của em vào lấy. Đến lúc xảy ra chuyện, anh lại chỉ nhớ mỗi cái việc mình từng tử tế với cô ta thôi sao?"

Câu nói ấy khiến anh cứng họng. Tôi không có mặt ở đó, nhưng khi nghe Chu kể lại, tôi có thể hình dung ra vẻ mặt im lặng của anh: cằm siết chặt, ánh mắt nhìn vào một điểm vô định, như thể tin rằng chỉ cần suy nghĩ kỹ hơn một chút là có thể xoay chuyển mọi thứ về đúng vị trí cũ.

Nhưng anh chẳng thể làm được.

Sáng hôm sau, tôi nhận được từ anh một file video cùng tin nhắn: Anh đã tìm thấy chiếc đĩa rồi. Anh xin lỗi vì đã không giữ đồ của em cẩn thận. Anh sẽ yêu cầu Xuân Vi trả lại mọi thứ và công khai đính chính.

Tôi xem video. Cảnh người trợ lý cầm chiếc đĩa ấy khiến tim tôi đập nhanh lạ thường, nhưng đi cùng với sự phẫn nộ lại là một nỗi buồn cũ kỹ. Tôi nhớ như in ngày chính tay mình đặt nó ở văn phòng anh. Tôi bảo mẹ thích những chiếc đĩa có vết men không đều. Anh lại nói để đó đi, mỗi khi căng thẳng nhìn vào sẽ nhớ đến tôi.

Tôi nhắn lại: Hãy gửi bản gốc cho Gia Nghi đi. Chuyện này cô ấy sẽ cùng tôi xử lý.

Anh gọi tới. Tôi chần chừ một chút rồi mới bắt máy.

"Em có khỏe không?"

"Khỏe."

"Anh biết hỏi như vậy thật là vô nghĩa."

"Vậy anh muốn nói gì đây?"

Anh hít một hơi thật sâu. "Anh không hề biết cô ấy lấy cắp tác phẩm. Anh đã tin lời cô ấy nói ở quán cà phê. Anh xin lỗi em."

"Lời xin lỗi về chuyện tác phẩm, em nhận."

"Còn những chuyện khác thì sao?"

Ngoài sân, dì Mẫn đang gọi tôi ra xem lò nung đã nguội chưa. Tôi nhìn làn khói mỏng tỏa ra từ ống thông hơi rồi đáp: "Những chuyện khác đâu thể biến mất chỉ vì anh phát hiện ra cô ấy nói dối."

"Anh đâu có nói là chúng sẽ biến mất."

"Thế thì tốt rồi."

"Anh sẽ tới Nam Thành."

"Không cần đâu. Em và Gia Nghi sẽ gặp phía cô Bạch khi họ có đủ tài liệu."

Anh hơi cao giọng. "Anh là người có lỗi. Để anh đứng ra giải quyết cho."

"Em cũng có quyền tự giải quyết chuyện của mình mà."

Đầu dây bên kia có tiếng giấy lật sột soạt. Rồi anh nói, giọng nghe mỏi mệt: "Trước kia em luôn để anh lo hết mọi thứ mà."

"Trước kia, em cứ ngỡ anh muốn lo cùng với em."

Tôi cúp máy. Lần này, nước mắt không rơi.

Gia Nghi đã làm việc liên tục hai ngày với phía nhà họ Bạch. Kết quả là chiếc đĩa đã được trả lại, bộ ảnh quảng bá bị gỡ xuống, tên tôi được ghi rõ trong thông báo đính chính nội bộ, còn bản sao họa tiết cũng tạm dừng sản xuất để chờ làm rõ quyền sở hữu. Chúng tôi chưa thấy thế là đủ: nhiều món đã được đặt hàng, nhiều bản vẽ đã phát cho các nhà máy khác. Gia Nghi yêu cầu họ phải cung cấp danh mục và chứng từ đầy đủ.

Tôi không muốn biến tác phẩm của mẹ thành đề tài ồn ào. Nhưng mỗi khi nhìn chiếc đĩa được trả về trong hộp lót nhung, tôi lại nhớ bà đã từng đứng bên lò chờ men nguội cả đêm dài. Món đồ ấy vốn không quý vì lớp nhung sang trọng, cũng chẳng nổi tiếng vì được bày trong khách sạn đắt tiền. Nó quý giá là nhờ có người đã nắn nót từng chút và kiên nhẫn đợi chờ.

Hoài": "Hoài Cảnh đến xưởng lấy viên gạch thử. Thấy chiếc đĩa trên bàn, anh không hỏi chuyện trên mạng mà chỉ lặng lẽ nghiêng người xem vết đọng men.

"Chỗ này là một lỗi sao?"

"Ừ."

"Chính cái lỗi này lại làm nó dễ nhận diện hơn."

Tôi ngẩng đầu lên: "Mẹ tôi cũng từng nói y như vậy."

Anh dường như muốn nói thêm gì đó nhưng cuối cùng chỉ đặt lại chiếc đĩa vào chỗ cũ ngay ngắn. Một lúc sau, anh lấy trong túi ra hai tấm vé triển lãm ảnh kiến trúc cũ tại nhà văn hóa.

"Triển lãm kéo dài đến cuối tháng," anh nói. "Nếu cô khỏe và muốn đi thì tôi có thể đưa cô tới. Nếu không thì cứ để vé ở đây cũng được."

"Anh có mời cả dì Mẫn đi cùng không?"

Anh nhìn hai tấm vé, vẻ mặt lúng túng hiếm thấy: "Tôi có thể xin thêm một tờ nữa."

Tôi bật cười: "Tôi đùa thôi mà."

"Vậy..."

"Để tôi xem lịch khám đã nhé."

Anh gật đầu, vẫn đứng đó đợi tôi cất những tấm vé vào hộp gỗ. Anh không thúc ép, cũng không rút lại lời mời.

Tôi nghĩ, có lẽ một tình cảm mới sẽ bắt đầu bằng sự giản đơn như thế. Một lời mời mà ở đó, tôi có quyền từ chối.

09. Đêm trước lễ cưới

Đến tháng thứ bảy, bụng tôi đã to thấy rõ. Tôi không còn ngồi bên bàn xoay được quá lâu, chủ yếu chỉ kiểm tra màu men và vẽ họa tiết. Dì Mẫn phụ trách lò nung, còn Hoài Cảnh bận rộn với công trường thư viện. Có hôm anh mang ảnh tới, chúng tôi tranh luận cả tiếng đồng hồ chỉ để xem có nên thay một viên gạch hay không. Cũng có những ngày chúng tôi chẳng nói chuyện công việc, chỉ đi bộ quanh hồ gần nhà văn hóa rồi ai nấy lại về nhà nấy.

Tôi đã đi xem triển lãm ảnh cùng anh. Một bức ảnh chụp cửa sổ thư viện trước khi tu sửa khiến tôi phải dừng lại thật lâu. Trên bệ cửa sổ có một chồng sách cũ, tia nắng xuyên qua lớp bụi mờ. Hoài Cảnh bảo hồi nhỏ bà ngoại anh thường ngồi đó khâu lại gáy sách cho lũ trẻ. Tôi lại kể mẹ tôi từng làm những chiếc chặn sách hình con cá để tặng thư viện. Chúng tôi loay hoay tìm hai con cá trong một bức ảnh khác, vì nó nằm ở góc khuất quá nhỏ, phải ghé sát mắt mới nhìn thấy được.

Hôm ấy, anh đưa tôi về đến trước cổng nhưng không vào nhà. Trước khi quay xe, anh hỏi: "Nếu như tôi còn muốn cùng cô xem những thứ chẳng liên quan gì đến công việc, liệu cô có thấy phiền không?"

Tôi trả lời thành thật: "Tôi vẫn chưa nghĩ rõ."

"Được, vậy cứ để cô nghĩ tiếp nhé."

Anh lên xe rời đi. Nhìn ánh đèn xe khuất dần ở cuối đường, tôi chợt nhận ra mình không còn cảm thấy cần phải vội vã đưa ra câu trả lời cho bất cứ ai nữa.

Cùng lúc đó, vụ tranh chấp với tập đoàn Bạch cũng bước vào giai đoạn quan trọng. Danh mục họ gửi ghi nhận ba mẫu dựa trên bản vẽ của tôi. Hai mẫu chưa sản xuất, còn một mẫu đã làm gần ba trăm chiếc. Phía Bạch đề nghị mua quyền sử dụng, bồi hoàn các món đã làm và cam kết ghi rõ tên xưởng trên các sản phẩm sau này. Tôi bàn với Gia Nghi, chỉ chấp nhận bán quyền dùng mẫu hoa văn đã chỉnh sửa, còn bản thiết kế gốc Trăng Sau Mưa thì giữ lại để triển lãm của mẹ. Riêng chiếc đĩa gốc thì nhất quyết không bán.

Bạch Xuân Vi không xuất hiện trong buổi thương lượng cuối cùng. Tôi nghe nói cô ta đã rút khỏi vị trí phụ trách bộ sưu tập, còn người quản lý dự án cùng trợ lý liên quan thì đều bị thay thế. Không ai nói với tôi đó là trừng phạt hay chỉ là cách dập tắt bê bối. Tôi chỉ chú tâm vào các giấy tờ và số hàng hóa cần xử lý. Sau nhiều lần chỉnh sửa, hai bên cuối cùng cũng ký được thỏa thuận.

Tôi dùng khoản thanh toán đầu tiên để thay hệ thống điện cho xưởng, mua thêm lò nung nhỏ và trả lương cho dì Mẫn theo tháng. Dì cầm bảng lương, mắt trợn tròn: "Con định thuê dì làm thật đấy à?"

"Dì làm việc thật mà."

"Dì làm vì thương con thôi."

"Con trả lương vì con cũng thương dì."

Dì quay đi lau mắt, dặn từ mai tôi phải học cách đi ngủ trước mười một giờ, nếu không dì sẽ đình công cho xem.

Đêm trước lễ cưới của Trần Thanh Cảnh, Nam Thành mưa lớn. Tôi biết ngày cưới là vì một mẩu quảng cáo khách sạn hiện lên khi tôi đang tìm vật liệu cho thư viện. Nhà họ Bạch đã đổi địa điểm từ bến cảng sang một biệt thự ở ngoại ô. Những bài viết cũ về chuyện tình hoàn hảo của hai người vẫn còn, nhưng chẳng còn mấy ai bàn tán. Dư luận nhanh quên hơn tôi tưởng nhiều.

Khoảng chín giờ tối, Trần Thanh Cảnh gọi điện.

Tôi đang nhào đất, nhìn màn hình một lúc rồi mới rửa tay bắt máy.

"Anh gọi có việc gì liên quan đến con à?"

Anh im lặng một hồi lâu rồi mới hỏi: "Em... vẫn khỏe chứ?"

"Tôi ổn. Anh cũng giữ gìn sức khỏe."

"Anh hiện đang ở Nam Thành."

Tôi hướng mắt ra phía cổng. Dưới màn mưa, một chiếc xe màu đen đang đỗ lại. Đèn xe đã tắt từ lúc nào, chỉ còn thấy bóng dáng một người đàn ông dựa vào cánh cửa.

"Ngày mai là đám cưới của anh rồi," tôi lên tiếng.

"Anh biết."

"Vậy anh đến đây làm gì?"

"Anh muốn gặp em trước khi mọi việc..." Anh bỏ lửng câu nói. "Anh cần phải nói chuyện với em."

Tôi lặng lẽ nhìn những vệt nước mưa chảy dài trên mặt kính xưởng gốm. Đã từng có lúc tôi chờ đợi câu nói này từ anh biết bao. Khi mới mang thai, tôi khao khát anh bàn bạc về tên con, về chiếc nôi, hay lo lắng mẹ anh sẽ nghĩ gì. Hôm anh báo tin sắp lấy vợ, tôi mong anh giải thích cho tôi lý do. Đến tận lúc rời khỏi thành phố, tôi vẫn đợi một lời thừa nhận rằng mình đã phải chịu đựng những bất công.

Giờ đây, khi anh thực sự muốn nói chuyện, tôi lại chỉ cảm thấy vô cùng mệt mỏi.

"Anh cứ gửi tin nhắn đi. Tôi đang bận làm việc."

"Trân Trân, anh đã lái xe suốt ba tiếng đồng hồ đấy."

"Tôi đâu có bảo anh tới."

Một khoảng lặng dài bao trùm. Tôi nghe tiếng mưa rơi đều đều bên kia đầu dây, đoán chừng anh vẫn chưa chịu lên xe.

"Anh từng nghĩ rằng nếu mình sắp xếp ổn thỏa, em sẽ không phải chịu thiệt thòi," anh bộc bạch. "Anh có thể cưới Xuân Vi, vẫn đảm bảo cuộc sống cho em và con, rồi thường xuyên qua lại thăm nom hai mẹ con. Lúc đó, anh đã thực sự suy nghĩ như thế."

"Còn bây giờ thì sao?"

"Bây giờ anh đã nhận ra mình thật ích kỷ."

Tiếng mưa gõ nhịp trên mái tôn. Tôi tựa lưng vào bàn, chờ đợi xem trái tim mình có rung động trước lời xin lỗi mà tôi từng khát khao hay không. Nó có đau, nhưng tôi biết mình đã không còn ý định chạy theo anh nữa.

"Tôi nghe rồi," tôi đáp nhẹ.

"Anh không thể hủy hôn ngay lúc này. Gia đình hai bên..."

"Tôi không có hỏi."

"Anh biết em không hỏi. Anh chỉ muốn em thấu hiểu."

"Tôi đã hiểu ngay từ ngày anh nói với y tá rằng chúng ta chỉ là bạn. Việc ngày mai anh có cưới hay không, từ trước đến nay chưa bao giờ là lựa chọn của tôi."

"Trân Trân..."

"Tôi phải nghỉ ngơi rồi. Anh về đi, mưa to lắm."

Tôi tắt máy. Bên ngoài, dáng người kia đứng chôn chân một lúc lâu rồi mới chịu vào xe. Tôi không ngoái lại nhìn, chỉ tiếp tục thu gom đất sét ướt vào thùng có nắp. Đứa bé trong bụng khẽ đạp. Tôi nhẹ nhàng xoa lấy bụng mình.

"Được rồi, mẹ biết rồi," tôi thì thầm. "Đến giờ đi ngủ rồi con ạ."

Nửa đêm, tôi bừng tỉnh vì tiếng chuông cửa.

Dì Mẫn gọi vọng vào từ ngoài sân: "Trân Trân, mở cửa xưởng mau! Có người mang thứ này đến, bảo là gấp lắm!"

Tôi khoác vội chiếc áo rồi bước ra ngoài. Dưới mái hiên, một cô gái trẻ đang đứng run rẩy, ướt sũng, trên tay ôm khư khư một hộp tài liệu.

"Tôi chính là người đã gửi tin nhắn cho cô," cô gái lên tiếng. "Trước đây tôi từng là trợ lý của Bạch Xuân Vi."

Trong chiếc hộp là tập hồ sơ bệnh viện của tôi, cùng hàng loạt tấm ảnh được chụp từ xa trong suốt hai tháng qua.