Chương 7

16. Một bữa tối có thể về sớm

Cuộc hẹn đầu tiên giữa tôi và Hoài Cảnh diễn ra khi An An được sáu tháng tuổi. Quán ăn cách nhà chỉ mất tám phút lái xe. Tôi mặc chiếc váy xanh từng mua từ trước khi mang thai, phải sửa lại eo một chút. Anh đến sớm hơn giờ hẹn mười phút, đã chọn một chiếc bàn cạnh cửa sổ nhưng vẫn chu đáo hỏi tôi có muốn ngồi đó hay không.

"Tôi thích," tôi nói. "Ngồi đây nhìn được ra sông."

Chúng tôi gọi cá kho, rau luộc và một bát canh chua. Hoài Cảnh hào hứng kể về dự án thư viện sắp mở cửa trở lại. Tôi cũng kể cho anh nghe chuyện dì Mẫn dạy An An gõ thìa gỗ lên bàn rồi gọi đó là học đánh nhịp. Đến lúc tráng miệng, chúng tôi im lặng trong vài phút nhưng cảm giác lại rất dễ chịu.

Khi điện thoại tôi sáng lên, Hoài Cảnh lập tức nhìn sang hướng khác. Tin nhắn của Hạ Chi gửi đến: An An ngủ rồi. Ăn hết phần tráng miệng đi, mình lo được.

Tôi cho anh xem. Anh cười: "Tôi nghĩ cô ấy rất thích trêu chọc tôi đấy."

"Cô ấy thích trêu chọc cả hai chúng ta thì đúng hơn."

Chúng tôi về đến nơi đúng giờ đã hẹn với Hạ Chi. Trước cổng nhà, Hoài Cảnh hỏi tôi có thấy vui không.

"Có."

"Tôi cũng vậy."

Anh không hề cố xin thêm thời gian. Lại chính là tôi, khi dừng bước ở bậc cửa, đã gọi anh lại.

"Tuần sau thư viện mở cửa, tôi sẽ đến."

"Cô là người làm gạch, tất nhiên phải đến rồi."

"Ý tôi là sau buổi lễ, nếu anh rảnh, chúng ta cùng đi dạo dọc bờ sông nhé."

Hoài Cảnh nhìn tôi, nụ cười chậm rãi hiện lên trên môi: "Tôi rảnh."

Ngày khai trương thư viện, hành lang bừng sáng dưới lớp men xanh đã khô. Những viên gạch mới và cũ nằm đan xen, nhìn kỹ mới thấy sự khác biệt. Tôi đưa An An đi cùng và nhờ dì Mẫn bế hộ. Bà ngoại của Hoài Cảnh không còn nữa, nhưng trên bàn có đặt tấm ảnh bà ngồi khâu sách dưới cửa sổ. Tôi đặt cạnh đó một chiếc chặn sách hình con cá do xưởng mới làm, giống với mẫu mẹ từng tặng thư viện.

Hoài Cảnh đọc lời cảm ơn đội thợ. Anh nhắc tên dì Mẫn, những người tháo gạch, người sửa mái và cả tôi. Anh không gọi tôi bằng những mỹ từ như "cô gái truyền cảm hứng" hay kể lại hoàn cảnh để lấy lòng thương hại của khách. Tôi đứng dưới hành lang, nghe tên mình gắn liền với công việc thực tế, lòng trào dâng cảm xúc nghẹn ngào.

Sau buổi lễ, Trần Thanh Cảnh đến. Anh đã báo trước rằng muốn xem công trình của tôi; tôi đồng ý, với điều kiện không mang theo người chụp ảnh. Anh đứng trước dải gạch một hồi rồi nói: "Mẹ em chắc chắn sẽ rất tự hào."

"Bà ấy mà thấy chắc chắn sẽ soi xem có viên nào bị lệch màu không đấy."

Anh cười. Nụ cười lần này không còn vẻ níu kéo ký ức cũ. Anh chỉ gật đầu. Hoài Cảnh từ phía cuối hành lang đi tới, trên tay cầm sơ đồ cho khách tham quan. Ba người chúng tôi chào nhau. Sự ngượng ngập là không tránh khỏi, nhưng không ai cố giành lấy vị trí trung tâm quanh tôi cả.

Lúc ra về, Thanh Cảnh nhìn An An đang ngủ trong tay dì Mẫn, hỏi tôi cuối tuần có thể đến thăm con theo lịch được không. Tôi đáp được. Anh cảm ơn rồi bước qua cửa thư viện.

Hoài Cảnh đợi anh đi khuất mới hỏi: "Cô ổn chứ?"

"Tôi ổn."

"Bờ sông vẫn đang chờ chúng ta đấy."

Tôi bật cười: "Không ngờ anh cũng biết giục người ta đấy chứ."

"Tôi chỉ đang xác nhận lại kế hoạch thôi mà."

Chúng tôi tản bộ dưới những tán cây ven sông. Tôi kể cho anh về đêm đầu tiên trở lại Nam Thành, khi đứng trong xưởng cũ mà chẳng dám tin mình có thể bắt đầu lại từ đầu. Anh kể về ngày bà mất, anh đã tránh đi ngang qua thư viện suốt cả năm vì sợ nhìn thấy chiếc cửa sổ trống. Mãi đến khi mái dột, anh mới buộc phải bước vào. Anh bảo công việc sửa thư viện đã đưa anh trở lại một nơi mà anh từng nghĩ mình không thể nào đối diện nổi.

"Tôi cũng vậy," tôi nói. "Tôi về xưởng vì chẳng còn nơi nào khác để đi. Về sau mới nhận ra, mình vẫn muốn gắn bó với nơi này."

Hoài Cảnh nắm lấy tay tôi, rất nhẹ nhàng. Tôi nắm chặt lấy tay anh.

Không ai hứa hẹn sẽ chữa lành cho ai. Chúng tôi cứ thế đi hết con đường, rồi quay trở về đón An An.

17. Mùa xuân không phải để quay đầu

Một năm sau, triển lãm Trăng Sau Mưa khai mạc tại gian nhà cũ cạnh thư viện. Tôi đặt chiếc đĩa từng bị mất rồi được hoàn trả ở vị trí trung tâm, kèm theo tấm thẻ nhỏ ghi năm chế tác và tên của mẹ. Những bản vẽ phác thảo đầu tiên của bà, những mẫu men hỏng của tôi, cùng ảnh lò nung khi được khôi phục đều được trưng bày ở các góc. Tôi không chọn cách treo những câu chuyện kiện tụng lên tường. Khách tới thăm trước hết sẽ nhìn thấy đất, nước và lửa.

Bạch Xuân Vi xuất hiện vào buổi chiều cuối tuần.

Cô ta khoác chiếc áo choàng xám, đi một mình. Trong lúc tôi đang chỉnh lại nhãn dán cho một chiếc bát, cô chợt hỏi: "Đây có phải là chiếc đĩa năm đó không?"

"Phải."

Cô nhìn vết men đọng rồi nói: "Trong ảnh quảng bá, tôi đã bảo họ che chỗ đó đi. Nhưng bộ phận thiết kế nói rằng nếu che đi sẽ mất đi vẻ tự nhiên."

"Tôi thấy mừng vì họ đã không làm thế."

Cô quay sang nhìn tôi, ánh mắt không còn vẻ tự tin thái quá như lần đầu đến xưởng. "Tôi từng nghĩ rằng nếu mọi thứ được sắp xếp ổn thỏa, sẽ chẳng có ai phải chịu tổn thương. Tôi tự cho mình quyền quyết định rằng cô nên giữ im lặng, bởi vì tôi không chịu nổi việc Thanh Cảnh vẫn còn quan tâm đến cô."

Tôi đặt bút xuống, bình thản hỏi: "Cô đến đây để xin tôi tha thứ sao?"

"Không. Cô không nợ tôi điều đó. Tôi đến vì tập đoàn đã giải quyết xong xuôi các vấn đề với bên sản xuất. Họ sẽ gửi bản xác nhận cuối cùng cho luật sư của cô. Tôi chỉ muốn báo cho cô biết trực tiếp."

"Gia Nghi sẽ kiểm tra việc này."

Cô gật đầu. Trước khi rời đi, cô khẽ nói: "Tôi từng nói rằng tác phẩm của cô có thể không đủ nuôi con. Tôi đã sai rồi."

Tôi nhìn ra phía cửa. Hoài Cảnh đang bế An An, chỉ cho con xem những con cá làm bằng đất treo dưới hiên nhà. Con bé vừa tập gọi được những từ ngắn, thấy tôi nhìn liền giơ cả hai tay lên, reo lên một tiếng đầy thích thú.

"Đúng vậy," tôi đáp lời Bạch Xuân Vi. "Cô đã sai."

Cô không hề phản bác. Đây là lần đầu tiên tôi thấy cô bước ra ngoài mà không cố tỏ ra hình ảnh hoàn hảo như thường lệ. Tôi không biết sau này cô sẽ sống ra sao, nhưng chuyện đó không còn là việc của tôi nữa.

Buổi tối, Trần Thanh Cảnh đến đón An An đi chơi hai tiếng như đã hẹn. Sau nhiều lần trao đổi, anh đã nắm được sở thích của con: con thích chuối cắt nhỏ, sợ tiếng máy sấy và mỗi khi nhìn thấy đèn đường đều gọi là "sao". Mối quan hệ giữa chúng tôi dù không thể trở lại thân mật, nhưng đã đủ bình tĩnh để cùng bàn về chuyện con ốm, chuyện đổi lịch đón đưa và các dịp lễ tết.

Anh thấy Hoài Cảnh đang giúp tôi hạ những bức ảnh xuống khỏi móc treo. Lần đầu tiên, anh hỏi thẳng: "Hai người đang ở bên nhau sao?"

Tôi trả lời: "Ừ."

Anh cúi xuống cài khuy áo cho An An, một lúc sau mới nói: "Anh mong anh ấy sẽ đối xử tốt với em."

"Em cũng hy vọng như vậy."

"Anh từng nghĩ rằng chỉ cần anh quay lại, em vẫn sẽ ở đó đợi anh."

Tôi không phủ nhận điều đó. "Em đã từng chờ, thật đấy."

Anh gật đầu rồi đưa An An ra xe. Con bé ngoái nhìn, vẫy tay gọi "mẹ" thật to. Tôi vẫy tay chào lại. Hoài Cảnh đứng cạnh đỡ chồng khung ảnh, không hề xen vào khoảnh khắc riêng tư của bố con họ. Khi chiếc xe khuất bóng, anh hỏi tôi có muốn dùng bữa tối trước khi tiếp tục dọn dẹp không.

"Muốn chứ. Nhưng anh có thể ghé mua hoa giúp em nữa nhé."

"Mua cho ai?"

"Cho mẹ. Mai là ngày sinh nhật của bà."

Anh đặt khung ảnh xuống. "Để tôi đi cùng em."

Tôi gật đầu. Có những người bước vào đời ta một cách nhẹ nhàng, để rồi đến khi ngoảnh lại, họ đã thuộc lòng đường tới tiệm hoa, vị trí đặt những chiếc bình cũ trong nhà và cách mở cổng sao cho không đánh thức đứa trẻ đang ngủ.

18. Một câu hỏi dưới mái hiên

Mùa đông năm An An lên hai, xưởng Vân Trăng nhận đơn hàng lớn đầu tiên từ một bảo tàng ngoài tỉnh. Tôi phải đi xem hiện vật trong ba ngày, lần đầu tiên xa con lâu đến thế. Trước khi đi, tôi viết lịch sinh hoạt của con ra giấy, dù dì Mẫn và Hoài Cảnh còn thuộc lòng hơn cả tôi. An An níu lấy quai vali, hỏi tại sao mẹ lại mang theo cả đôi giày dính đầy đất.

"Mẹ phải đi làm," tôi giải thích. "Ba ngày nữa mẹ về."

Con bé trầm ngâm hồi lâu rồi hỏi: "Mẹ đi làm món gốm đẹp ạ?"

"Ừ. Mẹ đi xem mấy món đồ gốm cũ."

"Vậy mẹ mang trăng về cho con nhé."

Tôi hứa, dù chẳng biết tìm vầng trăng ở đâu giữa chuyến công tác. Hoài Cảnh lái xe đưa tôi ra ga. Trên đường đi, anh không hỏi tôi có chắc muốn đi không, chỉ nhắc bản ghi chú hiện vật để ở túi ngoài vali. Lúc tàu sắp chuyển bánh, anh bảo: "Ở nhà đã có chúng anh lo. Em cứ yên tâm làm việc."

Tôi nhìn anh qua cửa sổ, chợt thấy câu nói ấy thật đáng quý. Ngày trước, mỗi lần đi công tác hai ngày, tôi phải chuẩn bị sẵn bữa ăn cho Trần Thanh Cảnh, lo anh không tìm thấy chiếc áo đã ủi. Còn bây giờ, tôi có thể lên tàu với cuốn sổ và đôi tay rảnh rang để suy nghĩ về công việc, vì những người tôi yêu thương cũng biết cách chăm sóc lẫn nhau.

Chuyến đi thành công tốt đẹp. Tôi gặp được những người thợ giữ bí quyết làm men cũ, học thêm được cách gia cố miệng chum và mua cho An An chiếc đèn nhỏ hình mặt trăng. Ngày trở về, vừa bước vào cổng đã nghe tiếng con chạy từ sân ra gọi mẹ. Dì Mẫn bảo ba ngày qua con ăn rất ngoan, chỉ tối đầu tiên là đòi ôm áo khoác của tôi để ngủ. Hoài Cảnh đứng trong bếp, một tay lót khăn bưng nồi nóng, tay kia cầm muôi. Trông anh có chút luống cuống, nhưng bữa cơm đã sẵn sàng.

Đêm đó, sau khi An An đã ngủ, tôi và anh ngồi dưới mái hiên. Gió mát lùa qua giàn hoa giấy. Hoài Cảnh đưa tôi một chiếc hộp gỗ nhỏ, giản dị như hộp đựng khuôn của mẹ. Bên trong là một chiếc nhẫn mảnh mai, không đính đá cầu kỳ.

"Anh đã suy nghĩ rất nhiều về thời điểm," anh nói. "Nhưng rồi nhận ra lúc nào hỏi cũng sẽ có đơn hàng, có lịch trình của An An, hay công việc trong xưởng. Đời chúng ta vốn dĩ là như vậy."

Tôi cầm chiếc nhẫn, ngước nhìn anh: "Anh định cầu hôn em ngay lúc đang rửa nồi sao?"

"Anh rửa xong rồi mà."

Tôi bật cười. Anh cũng cười theo, nhưng giọng nói vẫn lộ rõ chút run rẩy.

"Anh muốn cùng em trải qua những ngày bận rộn như thế. Nếu em muốn, chúng ta hãy tổ chức đám cưới. Nếu em cần thêm thời gian, anh vẫn ở đây, và ngày mai vẫn sẽ đưa An An đi xem cá ở thư viện."

Tôi nhớ lại bầu trời rợp bóng drone năm nào, một lời cầu hôn tôi chưa bao giờ được nghe nhưng đã đủ làm cuộc đời mình tan nát. Bây giờ chỉ có đèn hiên, chiếc nồi vừa rửa và người đàn ông đang chân thành hỏi tôi mong muốn điều gì. Tôi không cần một màn trình diễn phô trương để hiểu rằng khoảnh khắc này thực sự thuộc về mình.

"Em đồng ý," tôi nói. "Nhưng ngày mai anh phải đưa cả em đi xem cá cùng nhé."

Hoài Cảnh thở phào, như vừa đặt được gánh nặng lớn xuống. Anh đeo nhẫn cho tôi rồi cúi xuống cười: "Được. Cả nhà chúng ta cùng đi."

Sáng hôm sau, chúng tôi kể cho An An nghe. Con bé chưa hiểu đám cưới là gì, chỉ hỏi có bánh ngọt không. Dì Mẫn đứng sau gật đầu đầy nghiêm túc: "Có bánh. Dì làm." An An lập tức vỗ tay, tuyên bố sẽ mời cả bố Thanh Cảnh cùng ăn bánh.

Tôi và Hoài Cảnh nhìn nhau. Tôi không hứa thay cho anh, cũng không bắt con phải quên đi người bố của mình trong ngày vui của mẹ. Tôi dịu dàng nói: "Mẹ sẽ nói với bố. Còn việc bố có đến được không, bố sẽ tự trả lời con."

Sau đó Trần Thanh Cảnh không dự lễ cưới. Anh nói muốn để ngày đó là ngày của chúng tôi, rồi chiều hôm sau mới đến đón An An như đã hẹn. Anh giúp con chọn tấm thiệp vẽ ông mặt trời để tặng tôi. Ở mặt sau, nét chữ của anh ghi: Chúc em hạnh phúc, Trân Trân. Tôi cất tấm thiệp vào hộp của An An. Tình yêu cũ đã khép lại đủ yên bình để một lời chúc có thể đặt ở đó, mà không hề kéo theo bất kỳ lời hẹn hò nào nữa.

19. Dưới đáy chiếc bát

Ba năm sau, An An đã biết lật ngược tất cả bát đĩa để tìm mặt trăng.

Con bé tìm thấy dấu khắc dưới chiếc bát ăn cơm của dì Mẫn, dưới chiếc cốc tôi dùng mỗi sáng, rồi quay sang trách bố Thanh Cảnh vì chiếc cốc anh mang tới lại không có. Anh đã đặt một nghệ nhân khác làm chiếc cốc đó, nhưng khi nghe con nói liền xin dì Mẫn cho mượn bút vẽ men. Dì bảo muốn có trăng thì phải đến xưởng học, không được vẽ bừa lên cốc đã nung. Cuối cùng anh dành cả chiều Chủ nhật để nặn đất cùng con. Dù hai chiếc cốc méo đến nỗi không xếp chồng lên nhau được, An An vẫn nâng niu chúng như báu vật.

Tôi và Hoài Cảnh làm lễ cưới vào một ngày nắng đẹp đầu hạ. Không tổ chức rầm rộ. Hạ Chi phụ trách hoa, dì Mẫn giành phần nấu ăn, còn Gia Nghi gửi một chiếc bình men xanh cùng lời nhắn hiếm hoi không hề nhắc đến hợp đồng. An An mặc váy vàng, chạy quanh sân, reo lên với mọi người rằng hôm nay mẹ là cô dâu còn con là người giữ nhẫn.

Trước buổi lễ, tôi đứng một mình trong xưởng. Hoài Cảnh bước vào, tay cầm chiếc bát cũ có vết nứt mà mẹ tôi để lại. Anh đã nhờ dì Mẫn giúp tôi gia cố từ lâu, giữ nguyên đường nứt mảnh trên mặt men.

"Anh định tặng quà cưới là một chiếc bát nứt sao?" tôi hỏi.

"Anh sợ nếu sửa nhiều quá sẽ mất đi dấu tay của mẹ em."

Tôi cầm chiếc bát lên. Dưới đáy, nét trăng khuyết vẫn hiện hữu. Đường nứt không biến mất, nhưng chiếc bát đã đủ vững chãi để đặt trên kệ, để chúng tôi chiêm ngưỡng thêm nhiều năm tháng nữa.

"Cảm ơn anh."

Hoài Cảnh nhìn tôi, nghiêm túc hỏi: "Em đã chắc chắn muốn đi cùng anh chưa?"

"Em đã chuẩn bị váy rồi đây."

"Anh đang hỏi em, chứ không hỏi chiếc váy."

Tôi đặt bát lên bàn, nắm lấy tay anh: "Em chắc chắn. Những lúc không chắc chắn về điều gì đó, em sẽ nói. Anh cũng thế mà."

Anh cúi xuống hôn nhẹ lên trán tôi. Ngoài sân, An An gọi lớn vì không tìm thấy hộp nhẫn mà con bé vừa giấu kỹ. Chúng tôi nhìn nhau, bật cười rồi cùng ra ngoài tìm kiếm.

Chiếc hộp nằm dưới giàn hoa giấy, cạnh đôi giày của dì Mẫn. An An ôm chặt lấy nó, khẳng định rằng con chỉ muốn nhẫn được "ngắm hoa trước". Chẳng ai trách con bé cả. Lễ cưới bắt đầu trễ mười phút, dưới nắng vàng xiên qua mái hiên.

Tôi từng nghĩ một mái nhà phải cần ai đó công nhận thì mình mới có quyền bước vào. Sau đó, tôi sống những năm tháng êm đềm cùng con trong căn nhà cũ, sửa lại lò nung, tự tay mở cửa mỗi sáng. Hoài Cảnh đến, rồi ở lại bằng những lời mời và câu trả lời của cả hai. Thanh Cảnh vẫn là bố của An An; chúng tôi học cách cùng nuôi dạy con mà không cần khơi lại tình yêu đã cũ. Mẹ vẫn hiện diện trong dấu trăng khuyết dưới đáy mỗi chiếc bát.

An An đặt hộp nhẫn vào tay tôi, vẻ mặt nghiêm trang như vừa hoàn thành việc hệ trọng nhất đời. Tôi cúi xuống sửa sợi ruy băng trên tóc con. Hoài Cảnh đứng bên cạnh, kiên nhẫn đợi tôi ngẩng lên.

Lần này, tôi sẽ không để ai chọn tương lai thay mình nữa.

Tôi đưa tay cho anh.

Hết