Chương 3

07

Tôi không nỡ đóng cửa trước mặt anh.

Anh bước vào căn nhà gỗ của bà ngoại, cúi đầu để không đụng vào xà ngang, đặt giá vẽ giữa gian nhà chính, kéo chiếc ghế gỗ ra, rồi lấy từ túi áo một tờ giấy A4 gấp tư. Anh đặt lên chiếc bàn bát tiên cũ.

"Đọc đi."

Tôi cầm lên. Nét chữ nghiêng, rõ ràng như bản vẽ kỹ thuật.

Hợp đồng người mẫu. Bên A: Tiêu Nghi, họa sĩ. Bên B: Giang Tụng, người mẫu. Điều một: Bên B làm mẫu tám giờ mỗi ngày, không thù lao. Điều hai: Bên B không phải cởi áo, trừ trường hợp Bên A yêu cầu. Điều ba: Bên A có quyền yêu cầu tư thế bất kỳ. Điều bốn: Bên B được ăn cơm đủ bữa. Điều năm: Hợp đồng không có điều khoản chấm dứt.

Tôi đọc xong, nhìn anh. Anh đang cố giữ nét mặt nghiêm trang, nhưng khóe môi anh run.

"Điều hai viết sai chính tả."

"Chỗ nào?"

"Anh viết 'trừ trường hợp'. Phải là 'trừ khi'."

"Anh là kiến trúc sư." Anh nhún vai. "Em là họa sĩ. Em sửa đi."

Tôi cầm bút, gạch chữ, viết lại. Khi ngẩng lên, tôi bắt gặp ánh mắt anh đang nhìn tôi, rất sâu, rất tĩnh.

"Em bỏ đi vì không muốn anh bị mất dự án."

"Anh nghe Hạo nói rồi." Anh gật đầu. "Em nghĩ em là gánh nặng."

"Em không nghĩ. Là sự thật."

"Là sự thật?" Anh nhìn quanh căn nhà gỗ, nhìn mái ngói loang lổ, nhìn tách trà bà ngoại để lại. "Tiêu Nghi, anh sẽ nói điều này một lần. Dự án Thủy Vân Hội trị giá ba tỷ, anh có thể mất. Công ty này anh có thể xây lại. Nhưng một người vợ tự nghĩ mình là gánh nặng rồi bỏ đi giữa đêm, anh không biết xây lại ở đâu."

Cổ họng tôi nghẹn lại.

"Anh giận." Anh nói tiếp. "Giận em đã không tin anh đủ để nói với anh một câu. Nhưng anh không giận vì em bỏ đi. Anh giận vì em nghĩ anh sẽ để em bỏ đi."

"Anh..."

"Anh không ép em đưa tranh ra." Anh ngồi xuống chiếc ghế gỗ, hai tay đặt trên đầu gối. "Anh chỉ đến làm mẫu. Em muốn vẽ gì thì vẽ. Còn hồ sơ trong cặp, anh để ở góc kia. Khi nào em sẵn sàng, em tự mở."

Tôi nhìn anh ngồi đó, giữa một căn nhà đầy mạng nhện và mùi gỗ ẩm, thẳng lưng như đang chờ lên sân khấu. Tôi nghĩ: người đàn ông này đã lái xe ba tiếng, lật hết kho lưu trữ, thức ba đêm liền, chỉ để ngồi vào chiếc ghế và nói rằng anh không ép tôi.

Nước mắt tôi rơi xuống.

"Anh ngốc quá."

"Ừ." Anh dịu giọng. "Nhưng ngốc đúng chỗ."

Tối đó, anh xắn tay áo vào bếp. Căn bếp củi của bà ngoại đã bỏ hoang hai năm, mạng nhện giăng đầy xó. Anh cầm chổi quét sạch, nhóm lửa, nấu một nồi cháo trắng, tay áo đen nhọ nồi. Bà Hai hàng xóm nghe tiếng động chạy sang, thấy một người đàn ông cao lớn đứng khom lưng thổi lửa, tưởng trộm.

"Cậu là ai?"

"Dạ, cháu là người mẫu." Anh đứng dậy, lễ phép cúi đầu.

"Người mẫu cái gì?"

"Người mẫu của cháu Nghi ạ."

Bà Hai nhìn tôi, nhìn anh, rồi thở dài thườn thượt: "Thời nay trai tân nhà giàu lại đi làm mẫu. Thôi thì ăn cháo đi."

Tôi úp mặt vào hai tay, cười đến chảy nước mắt. Đó là lần đầu tiên tôi cười sau bốn ngày.

08

Hôm sau trời mưa.

Từ sáng sớm, mưa rơi đều qua mái hiên, ngoài sân những chiếc lá sen cũ hứng nước, kêu lộp độp. Tôi đứng trước giá vẽ, tay cầm cọ khô, đang nhìn ra khung cửa sổ thì nghe tiếng cửa mở.

Giang Tụng bước vào, áo sơ mi trắng đã ướt sũng. Anh vừa đứng ngoài sân suốt mười phút.

"Anh làm gì thế?"

"Làm mẫu." Anh vuốt mặt, nước mưa chảy dọc quai hàm. "Em vẽ Người Trong Mưa mà chưa lần nào có người mẫu thật đứng trong mưa."

"Anh sẽ cảm lạnh."

"Hợp đồng ghi: người mẫu được ăn cơm đủ bữa, không ghi được tránh mưa." Anh cười. "Ra đây."

Tôi cầm sổ phác thảo, che ô, bước ra hiên. Mưa rơi xiên trong sân nhỏ. Anh đứng giữa sân, quay lưng về phía tôi, đầu hơi ngẩng nhìn mái ngói, tay phải giữ một chiếc mũ bảo hộ cũ mà anh mang từ trong xe ra.

Tôi nhận ra chiếc mũ.

Màu vàng bạc phếch, vành nứt, mặt trong dán một tờ giấy nhớ đã ố: Vân Đỉnh, T4.

Tôi vẽ.

Mười phút. Hai mươi phút. Nét than chì đầu tiên rơi xuống giấy, rồi nét thứ hai. Tôi không còn nghe tiếng mưa. Chỉ còn tiếng bút chì xẹt lên giấy, nhịp tim đập trong tai và dáng lưng thẳng tắp ngoài kia, quen đến mức tôi có thể nhắm mắt mà vẽ.

Khi anh quay lại, tôi đã vẽ xong khuôn mặt.

Lần đầu tiên sau sáu năm, tôi vẽ khuôn mặt anh. Không còn bóng lưng, không còn bàn tay, không còn góc nghiêng. Một khuôn mặt thật, nước mưa chảy trên mi, ánh mắt nhìn thẳng vào người vẽ.

Anh bước đến, nhìn bản vẽ, rồi nhìn tôi.

"Giống không?"

"Giống hơn mọi bản trước."

"Em biết vì sao anh đứng ở đây không?" Giọng anh khàn. "Sáu năm trước, anh cũng đứng như thế này, ở tầng bốn Vân Đỉnh. Mưa bắt đầu từ năm giờ bốn mươi sáng. Anh đang kiểm tra giàn giáo."

Tôi nín thở.

"Anh nhìn xuống bãi phế liệu phía bên kia. Có một cô gái nhỏ che chiếc ô rách, ngồi trên chồng gạch, đang vẽ gì đó, ánh mắt ngước lên, cúi xuống, ngước lên, cúi xuống." Anh mỉm cười, đôi mắt ướt sáng. "Anh biết cô ấy đang vẽ anh. Anh đứng yên, không dám động đậy. Anh sợ động đậy thì cô ấy sẽ bỏ đi."

"Anh... nhìn thấy em?"

"Đến khi anh leo xuống thì cô ấy đã đi, chỉ để lại trên chồng gạch một cây bút chì 2B, nhãn đỏ." Anh đưa tay vào túi quần, lôi ra một vật nhỏ bọc khăn giấy. Anh mở ra.

Một cây bút chì cụt ngủn, đã mòn ngắn một nửa, nhãn đỏ phai màu.

Tay tôi bịt lấy miệng.

"Anh giữ nó sáu năm." Giọng anh khẽ. "Hai năm sau, ông nội anh nhờ người xem mắt cho anh. Khi anh bước vào quán trà, thấy một cô gái ngồi cúi đầu, ngón tay xoay một cây bút chì nhãn đỏ trong hộp bút. Anh biết ngay là em."

"Anh... không nói."

"Anh sợ em không nhớ." Anh cười chua chát. "Anh nghĩ một cô gái vẽ trong mưa sáu năm trước sẽ chẳng nhớ nổi người đàn ông đứng trên giàn giáo. Nên anh chọn cách chậm: cưới em, đối xử với em tử tế, chờ em tự mở miệng."

Tôi khóc.

"Vậy câu hỏi hôm trước." Tôi nuốt khan. "Anh hỏi em nhìn thấy nốt ruồi ở đâu, là anh biết rồi?"

"Anh biết chứ." Anh cúi xuống, trán chạm trán tôi. "Sáng hôm ấy anh nóng, cởi áo, lau người sau cơn mưa, bên cạnh container. Em ngồi cách đó mười lăm mét. Anh chỉ muốn nghe em tự nói."

Tôi đấm nhẹ vào ngực anh, vừa cười vừa khóc.

"Anh biết hết, mà đứng nhìn em ngượng suốt một năm!"

"Ừ." Anh ôm tôi vào lòng giữa màn mưa. "Nhưng anh biết em cũng đã chờ."

09

Hai ngày sau, tôi mở chiếc cặp da.

Tôi ngồi trong căn nhà gỗ, trải bốn mươi ba tờ tranh xuống chiếc chiếu cói. Giang Tụng ngồi đối diện, im lặng, tay cầm tập nhật ký công trình đã đánh dấu. Mưa ngoài hiên đã tạnh, mùi đất ẩm lan vào nhà.

"Em đã nghĩ kỹ." Tôi nói. "Em đồng ý đưa chúng ra."

"Em không phải làm thế."

"Em muốn." Tôi ngẩng lên. "Nhưng có điều kiện. Không đưa lên báo. Không đưa lên mạng. Chỉ cho hội đồng giám định chuyên môn của Hiệp hội Mỹ thuật, trong phòng kín, dưới biên bản."

"Đồng ý." Anh gật đầu. "Anh đã liên lạc với ông Cao Sơn, chủ tịch hội đồng giám định, người từng dạy anh môn lịch sử mỹ thuật. Ông đồng ý mở phiên xác minh vào thứ Năm tuần sau."

"Ông Cao Sơn?" Tôi sững người. "Tên tuổi lớn như vậy mà..."

"Ông ấy không quan tâm tên tuổi." Anh mỉm cười. "Ông chỉ nói: tranh đứng được thì đứng. Không đứng được thì đổ."

Điện thoại tôi bật lại sau ba ngày. Màn hình lập tức nhảy hàng chục thông báo. Dư Lam gọi đến, giọng cô vừa mừng vừa hốt hoảng.

"Cuối cùng cậu cũng mở máy! Nghe tớ nói, Từ Cảnh Hiên vừa đăng bài thứ hai. Ông ta tuyên bố phòng tranh Thiên Mạc đã khóa toàn bộ mười hai bức của cậu vì nghi ngờ nguồn gốc, hoãn triển lãm vô thời hạn."

"Thế còn tranh của tớ?"

"Nằm trong kho của ông ta, không ai được chạm vào." Dư Lam thở dài. "Nghi à, ông ta không chỉ muốn cậu ký hợp đồng. Ông ta muốn nuốt cả bộ tranh."

Tôi cúp máy, cảm thấy máu trong người lạnh dần. Mười hai bức tranh là hai năm của tôi: hai năm tỉnh dậy lúc ba giờ sáng, hai năm pha từng mảng màu cho cơn mưa, hai năm nhìn lại một bóng lưng cho đến khi nhắm mắt cũng tả được. Giờ chúng nằm trong tay một kẻ không biết giá trị của chúng, chỉ biết giá của chúng.

Giang Tụng nhìn tôi, không nói gì, chỉ đưa tay nắm lấy tay tôi.

Chiều hôm đó, khi chúng tôi đang thu dọn tranh vào cặp, điện thoại tôi nhận một tin nhắn từ số lạ, gửi qua tài khoản mạng xã hội của tôi.

[Chị Mặc Nhiên, em là Tần Tiểu An, làm trợ lý tại phòng tranh Thiên Mạc. Em biết sự thật về những bản phác thảo của Lâm Cảnh Sơ. Chị có thể gặp em không? Chỉ mình chị. Đừng nói với ai.]

Tôi đọc lại ba lần.

Giang Tụng nghiêng người nhìn màn hình, nhíu mày.

"Chỉ mình em?"

"Em không đi một mình." Tôi nhìn anh. "Em biết anh đã hứa rồi."

Anh mỉm cười, nhẹ gật đầu. "Anh đứng ngoài cửa. Bốn mươi lăm phút."

"Anh định đứng bao lâu?"

"Hợp đồng người mẫu không ghi giờ giới hạn." Anh vỗ nhẹ lên tay tôi. "Anh đứng bao lâu cũng được."