Chương 37

Chủ tiệm tranh chữ họ Đào tên Tiến.

Đào Tiến vốn cùng cha mẹ vợ con sống ở huyện thành, dựa vào gia cảnh có chút giàu có, mở một tiệm tranh chữ cũng vì phong nhã, không vì kiếm sống.

Sau này cha mẹ ông ta chết trong chiến loạn, cứ nhìn căn nhà ở trên huyện thành lại làm Đào Tiến đau lòng, ông ta mới dắt theo vợ con trở về quê cũ là trấn Trường Bình.

Đào Tiến là một tú tài nghèo túng, không làm được việc khổ cực như trồng trọt, cũng không có bản lĩnh gì khác, tuy rằng nhà vẫn giữ được của cải, nhưng chung quy cũng không thể nào ăn không ngồi rồi mãi được, vì tìm chuyện để làm, ông ta lại mở một tiệm tranh chữ ở trên trấn, có người mua thì ông ta bán, không có người hỏi thăm ông ta cũng không để ý cho lắm.

Sâu trong lòng, Đào Tiến có chút xem thường dân chúng áo vải sống trong trấn, đại đa số người dân ngay cả một chữ bẻ đôi cũng không biết, hơn nữa nhà còn nghèo, nếu kiếm được mấy đồng chắc chắn cũng không tiêu vào mấy thứ như tranh chữ được.

Thấy ba người Tiêu Chẩn vào ông ta chỉ bộc lộ thái độ thanh cao này để tiếp đãi cho có lệ.

Nhưng Đào Tiến không thể nào đoán được, trong một cái trấn nho nhỏ như trấn Trường Bình, trên một tờ giấy bình thường không thể bình thường hơn, ông ta lại nhìn thấy một bức hoạ sinh động như thật, tinh tế tỉ mỉ hơn cả bức tranh mà người cha đã mất của ông ta trân trọng hơn mạng sống của mình.

Đào Tiến tài cán tầm thường, nhưng dưới sự dạy dỗ mưa dầm thấm đất của phụ thân, năng lực giám định, thưởng tranh thì vẫn phải có.

Tiêu Chẩn, Đồng Tuệ đều biết ông ta tán thưởng tài vẽ của Lâm Ngưng Phương, Tiêu Thiệp không biết, Đào Tiến nhìn càng lâu, Tiêu Thiệp lại càng tức giận, ngốc nghếch hỏi huynh trưởng: "Nhị ca, huynh cũng không cho bọn đệ xem tranh vẽ nhị tẩu, sao giờ lại mặc kệ ông ta?"

Đồng Tuệ: "..."

Tiêu Chẩn đưa cho Tiêu Thiệp hai tiền, bảo cậu đi mua rượu cho ông cụ trước: "Lần trước mua giá này, đệ hỏi trước chưởng quầy hiện giờ bán bao nhiêu, quá hai tiền thì không mua, quay lại tìm ta."

Tiêu Thiệp: "Không mua sao được, ông nội thích uống rượu."

Đồng Tuệ cười nói: "Nếu chưởng quầy muốn bán rượu, thấy đệ bỏ đi có lẽ sẽ đồng ý bán giá hai tiền cho đệ, nếu ông ấy không chịu hạ giá bán, đợi lát nữa ta ra lại mặt đi mua.”

Tiêu Thiệp lúc này mới hiểu, cười với Đồng Tuệ: "Vẫn là nhị tẩu thông minh."

Tiêu Chẩn: "... Cất tiền cho kỹ, cẩn thận bị người ta trộm."

Tiêu Thiệp trợn trừng mắt: "Ai dám trộm của đệ, đệ đánh cho hắn răng rơi đầy đất!"

Ngũ gia nhà họ Tiêu mười tám tuổi, giống như ba anh trai đều là nam nhi cường tráng thân cao hơn tám thước, Đồng Tuệ nghĩ, tuy rằng cậu em chồng này thực khờ, nhưng nhìn cái thân thể này, khí thế này hẳn là cũng không có ai dám bắt nạt cậu.

Sau khi Tiêu Thiệp đi, Đào Tiến rốt cuộc cũng buông bức họa xuống, thái độ không còn qua loa có lệ như trước, vô cùng trịnh trọng hỏi: "Hai vị khách quan, không biết tranh này là do ai vẽ?"

Tiêu Chẩn mặt không đổi sắc nói: "Một vị ẩn sĩ, có giao tình với thê tử của ta, nên mới vẽ tranh này tặng lại."

Đồng Tuệ gật đầu theo bản năng.

Hai vợ chồng phối hợp vô cùng ăn ý, Đào Tiến hoàn toàn không có nghi ngờ gì, chỉ kích động nói: "Xin hỏi vị ẩn sĩ này sống ở đâu?"

Tiêu Chẩn: "Đã là ẩn sĩ, đương nhiên là không muốn thế tục quấy nhiễu, thứ cho ta không thể nói ra."

Đào Tiến lộ vẻ thất vọng, lập tức lắc đầu, cười khổ nói: "Là ta đường đột rồi, thực ra là trong nhà ta có chuyện hối tiếc, từng rất nhiều lần tìm người giỏi vẽ tranh trong thành đều không thành công, hôm nay nhìn thấy tranh của cao nhân, lại lần nữa dấy lên hy vọng, nhất thời nóng vội thất lễ trước mặt hai vị rồi."

Nói xong, ông ta lui ra phía sau một bước, hành lễ bồi tội với hai vợ chồng: "Việc có quan hệ với nguyện vọng của gia phụ lúc sinh tiền, nếu hai vị có thể dẫn ta đi bái kiến vị cao nhân kia, Đào mỗ chắc chắn có phần lễ trọng."

Tiêu Chẩn nhìn Đồng Tuệ, hỏi: "Xin hỏi nguyện vọng của lệnh tôn là?"

Đào Tiến thở dài một tiếng: "Hai vị chờ một lát, ta sẽ trở lại ngay."

Ông ta đi rồi, Tiêu Chẩn nói khẽ với Đồng Tuệ: "Tam đệ muội ngay cả người trong nhà cũng ít gặp, chắc hẳn càng không bằng lòng gặp người ngoài, không bằng cứ giấu giếm trước đã."

Đồng Tuệ hiểu.

Chỉ chốc lát, Đào Tiến đã trở lại, trong tay ông ta cầm theo một hộp đựng tranh thẫm màu. Mà trên mặt của ông ta lại đầy vẻ bi thương, thiếu chút làm cho Đồng Tuệ hiểu lầm ông ta đang cầm theo tro cốt của người cha đã mất.

Đào Tiến đặt chiếc hộp đựng tranh lên mặt quầy, mở ra, lấy ra một bức tranh cuốn, rồi trân trọng mở ra đặt lên mặt quầy.

Đồng Tuệ và Tiêu Chẩn cúi đầu nhìn lại, đập vào mắt là từng vết rách, khiến cho người xem tạm thời không chú ý tới nội dung bức tranh.

Đào Tiến hết sức cẩn thận chạm vào những chỗ còn lành trên bức tranh, giọng nói bi ai giải thích cho hai người họ:

"Gia phụ là cử nhân, lúc còn trẻ đã vào kinh dự thi nhiều lần không đậu, sau hoàn toàn buông bỏ ý định nhập sĩ(*), chỉ say mê vẽ tranh."

(*)Sĩ: chỉ tầng lớp tri thức, có học. Lúc ấy xã hội chia thành bốn tầng lớp: sĩ, nông, công, thương.

"Gia phụ từng nói, ông ấy thiên phú không cao, vẽ hai mươi mấy năm, chỉ có một bức “Bắt bướm” có thể truyền lại đời sau, có thể lưu truyền danh tiếng."

"Vì thế, gia phụ yêu bức “Bắt bướm” này như tính mạng, bình thường chỉ giữ trong hộp, khi nào có nhã khách tới nhà mới lấy ra."

"Sáu năm trước huyện thành lần đầu tiên bị phá, quân địch ùa vào thành làm loạn, khi cướp tới nhà ta, gia phụ không để ý tới vàng bạc chỉ xông vào thư phòng bảo vệ cho bức họa này, nhưng ông ấy càng như thế, quân địch càng cho rằng trong trong hộp đựng vật gì quý giá, đầu tiên là bọn chúng dùng đao chặt hai tay gia phụ, mở hộp ra phát hiện chỉ có một bức tranh, thẹn quá hóa giận mới chém bức tranh này thành năm bảy mảnh."

"Sau khi quân địch lui binh, tuy rằng gia phụ giữ được mạng, nhưng vì bức tranh đã bị hủy, hai tay bị phế nên ông ấy không bao giờ có thể vẽ được bức tranh có thể sánh bằng bức tranh này nữa, nản lòng thoái chí không lâu đã buông tay rời bỏ thế gian. Trước khi đi, ông ấy chỉ có một nguyện vọng, bảo ta tìm kiếm danh sư vẽ lại bức họa này, để có được bức tranh toàn vẹn truyền cho đời sau."

Theo lời kể của Đào Tiến, Đồng Tuệ cũng ngắm nghía cẩn thận bức "Bắt bướm" này.

Trên tranh vẽ một vị tiểu thư đang rướn người bắt bướm, một nha hoàn đang kiễng chân nhìn, một bụi hoa mẫu đơn và một chú bướm rực rỡ đang đậu trên nhụy hoa.

Đồng Tuệ cũng không hiểu ngắm tranh, nhưng nàng phân ra là đẹp và xấu. Trên bức tranh này, người, hoa, bướm đều trông rất sống động, nàng thậm chí có thể nhìn ra tiểu thư tự tin có thể bắt được con bướm mà mỉm cười khẽ nhếch khóe môi, nhìn ra trong mắt nha hoàn có căng thẳng và chờ mong, nhìn ra đóa mẫu đơn này dưới ánh mặt trời rực rỡ có hơi khô héo, nhìn ra con bướm kia đã phát hiện nguy hiểm sắp sửa tung cánh bay khỏi đó.

Tiêu Chẩn nhìn những vết rách được dán lại, nói: "Bức tranh này bị hủy, quả thật đáng tiếc."

Đào Tiến lại hành lễ: "Khẩn cầu hai vị nể tình gia phụ, tiến cử ta với vị cao nhân kia."

Tiêu Chẩn: "Tiến cử thì không tiện, nếu Đào chưởng quầy tin được ta, ta có thể mang bức tranh này cho người đó, trước mặt trời lặn ngày hôm nay sẽ cho ông một trả lời chắc chắn."

Đào Tiến vui mừng quá đỗi: "Như thế cũng tốt, như thế cũng tốt, bức tranh đã tổn hại thành dạng này, mang ra ngoài cũng không khác một tờ giấy lộn, ta đương nhiên tin được hai vị."

Nói xong, Đào Tiến lại ra hậu trạch lần nữa, khi quay lại một giao một hộp vẽ cho hai người: "Trong hộp này có một bộ bút vẽ, thuốc màu, giấy vẽ, nếu cao nhân không muốn lãng phí tâm sức vẽ lại chuyết tác(*) của gia phụ hoặc là vẽ không được, hộp vẽ này coi như duyên phận ta tặng cho cao nhân coi như một phần lễ mọn, nếu cao nhân có thể giúp ta hoàn thành nguyện vọng của gia phụ, sau khi nhận được tranh, ta có lễ khác tạ dâng."

(*)Lời nói có nghĩa khiêm nhường, ý chỉ tác phẩm kém cỏi.

Hộp vẽ rất nặng, Tiêu Chẩn nhận lấy, đưa bức họa cần bồi của Đồng Tuệ và tiền cho Đào Tiến.

Đào Tiến liên tục xua tay: "Hôm nay có thể gặp được hai vị đã là phúc phận của ta, coi như kết giao tình, ta bồi tranh cho bạn bè sao có thể thu phí được đâu."

Nói thế nào cũng không nhất quyết không nhận

So với ý nghĩa của bức “Bắt bướm” kia, bồi một bức tranh quả thực không đáng kể gì.

Tiêu Chẩn cũng không nài ép nữa, tỏ vẻ rằng sẽ hết sức thuyết phục vị ẩn sĩ này, sau đó dẫn Đồng Tuệ rời khởi tiệm tranh chữ Đào gia.

Lúc này mặt trời đã cao, ánh nắng chiếu xuống làm cho con đường trung tâm đã không còn phồn hoa như trước kia có thêm vài phần ấm áp.

Đồng Tuệ đi sát bên Tiêu Chẩn, nhỏ giọng cảm khái: "Không ngờ rằng lại có người yêu tranh đến độ này."

Tiêu Chẩn: "Vừa là yêu tranh, cũng là yêu danh, sinh tiền không có người thưởng thức, ngóng trông ở hậu thế có thể gặp được Bá Nhạc(*)."

(*)Bá Nhạc: người thời Xuân Thu, nước Tần, giỏi về xem tướng ngựa. Ngày nay dùng để chỉ người giỏi phát hiện, tiến cử, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài.

Đồng Tuệ: "Mà ta cảm thấy bức tranh này ông ấy vẽ rất đẹp, thế nào lại không truyền ra danh tiếng?"

Tiêu Chẩn liếc nhìn nàng một cái, hỏi: "Nàng có cảm thấy hai con la ở nhà mình tốt lắm không?"

Đồng Tuệ gật đầu, đương nhiên tốt lắm, béo tốt khoẻ mạnh bộ lông sáng bóng, tính tình còn dịu ngoan, ai cũng cưỡi được.

Tiêu Chẩn: "Trong quân doanh chọn bừa hai chiến mã ra cũng mạnh hơn hai con la đó, lương câu có thể được quan to quý nhân nuôi dưỡng lại hơn xa chiến mã trong quân doanh, trong số lương câu cũng có phân cao thấp, chân chính thiên lý mã thậm chí chỉ có bậc Đế Vương mới có thể có được. Văn nhân trong thiên hạ nhiều không đếm xuể, ai cũng vẽ được mấy bức, nhưng chỉ có rất ít người được mọi người tôn sùng."

Đồng Tuệ suy tư một lát, đã hiểu, bức họa của phụ thân Đào Tiến đặt trong huyện thành có lẽ có chút danh tiếng, nhưng tới phủ thành có lẽ sẽ thành bình thường. Hiển nhiên là ông ấy không cam lòng, cảm thấy bản thân mình không gặp thời mà thôi.

Bất kể như thế nào, một người thà rằng mạo hiểm tính mạng cũng muốn bảo vệ bức vẽ của mình, tấm lòng yêu tranh này đều làm người ta cảm động .

"Không biết tam đệ muội bằng lòng giúp không." Nàng lẩm bẩm tự hỏi.

Tiêu Chẩn: "Khó nói, có lẽ ở trong mắt cô ấy bức tranh này căn bản không đáng lưu truyền đời sau."

Đồng Tuệ: "..."

Hai người nửa đường gặp Tiêu Thiệp xách theo vò rượu về, chàng trai cường tráng đi trên đường như hạc trong bầy gà, dân chúng đi ngang qua đều phải ngước nhìn vài lần.

Tiêu Thiệp nhìn vô cùng vui vẻ, từ xa đã bảo: "Nhị ca, rượu này giá vẫn là hai tiền một vò, ông bán rượu thấy đệ giống huynh, hỏi đệ có phải là cháu trai nhà Tiêu Thiên hộ không, đệ nói đúng, ông ấy lại giảm cho đệ thêm mười văn!"

Thái độ vui mừng ấy giống hệt bọn trẻ con lúc ăn Tết được tiền mừng tuổi.

Đồng Tuệ đưa mắt nhìn đôi anh em họ này, thân hình quả thật tương tự, ngũ quan dung mạo nhiều nhất có hai phần giống.

Tiêu Thiệp muốn đưa mười văn tiền tiết kiệm được cho huynh trưởng.

Tiêu Chẩn: "Đệ cầm đi, cứ mua cho mình cái gì đó."

Tiêu Thiệp gãi gãi đầu, dạo này ngoại trừ con la, dường như cậu không muốn mua gì cả. Đồng Tuệ bỗng nhiên nhớ lại lời Tiêu Ngọc Thiền dặn, hỏi ý Tiêu Chẩn.

Ông nội đưa tiền vốn có dư, không nhiều, cũng đủ mua mấy thứ ăn vặt như hạt dưa rang.

Ba người tới cửa hàng đậu rang, đều lấy hạt dưa rang, Tiêu Chẩn bảo ông chủ chia làm bốn túi, hai mẹ con thím hai một phần và ba chị em dâu Đồng Tuệ mỗi người một phần.

Bên cạnh cửa hàng đậu rang tiệm là tiệm đồ thêu. Tiêu Chẩn nháy mắt với thê tử.

Đồng Tuệ lắc đầu.

Tiêu Chẩn: "Tiết kiệm được tiền bồi tranh hẳn là đủ mua cho nàng."

Đồng Tuệ liếc mắt nhìn sang Tiêu Thiệp mới chạy tới trước cửa một tiệm trà nghe bên trong đang kể chuyện, nói nhỏ: "Ông nội đưa tiền, bồi tranh coi như là sử dụng đúng đắn, mua mấy thứ này, ngộ nhỡ ngũ đệ về lỡ miệng nói ra, bên thím hai lại nói này kia."

Tiêu Chẩn: "Nàng mua nhanh chút, nó không nhìn thấy đâu."

Đồng Tuệ không làm được loại chuyện thế này, dứt khoát chạy đến bên Tiêu Thiệp, cùng cậu nghe ké.

Tiêu Chẩn đành phải gọi hai người quay về nhà cô mẫu.

Tiêu cô mẫu muốn giữ các cháu ở nhà ăn cơm trưa, Tiêu Chẩn nhắc tới chuyện Đào Tiến nhờ vả, muốn làm thỏa đáng việc này sớm một chút, bức “Bắt bướm” tuy rằng bị hủy, nhưng vẫn là vật quý trọng của Đào gia, hiện tại ở trong tay bọn họ, Đào Tiến chắc chắn là không yên tâm.

Tiêu cô mẫu: "Đi đi, buổi chiều đến thì lại qua chỗ cô."

Tiêu Chẩn đáp vâng, bỏ tất cả các đồ mua thêm lên xe la, vẫn để em trai đánh xe, hắn cùng Đồng Tuệ ngồi đằng sau.

Sợ đoạn giao lộ có lưu dân, lần này Đồng Tuệ chủ động ngồi bên Tiêu Chẩn. Thuận lợi ra khỏi trấn, Tiêu Thiệp lại bắt đầu hát, vẫn là bài hát cô nương nhớ thương tình lang kia.

Nghe tới đoạn khiến người ta xấu hổ, Đồng Tuệ lúng túng nhìn về phía trước, bàn tay phải đang đặt trên đùi đột nhiên bị người bên cạnh kéo đến giữa hai người, lặng lẽ nắm lấy.

Đồng Tuệ đỏ mặt muốn rút ra, hắn càng nắm chặt hơn, ngay cả khi Tiêu Thiệp quay đầu nói chuyện với bọn họ cũng không thả ra.